Polskie kopalnie węgla kamiennego mogą masowo naruszać unijne przepisy dotyczące emisji metanu – wynika z najnowszego raportu ośrodka analitycznego Ember, przygotowanego przy wsparciu Greenpeace. Jak donosi fundacja, instalacje, które miały służyć wychwytywaniu metanu, w rzeczywistości wypuszczają go bezpośrednio do atmosfery. Tymczasem takie praktyki są zakazane od stycznia 2025 roku na mocy europejskiego rozporządzenia metanowego.
Metan – gaz groźniejszy niż CO₂
Metan jest jednym z najbardziej niebezpiecznych gazów cieplarnianych. Ograniczenie emisji metanu jest kluczowe, ponieważ jest to gaz 80 razy groźniejszy dla klimatu niż dwutlenek węgla w perspektywie dwudziestu lat. Dlatego to właśnie najbliższe dwie dekady są najważniejsze dla powstrzymania katastrofy klimatycznej, dlatego ograniczenie emisji metanu uznaje się za jeden z najpilniejszych kroków w polityce klimatycznej.
Satelity wykryły emisje nad polskimi kopalniami
Ember przeprowadził analizę na podstawie danych satelitarnych. Monitoring objął 22 systemy odmetanowania w polskich kopalniach węgla kamiennego. W pięciu przypadkach zaobserwowano wyraźne smugi metanu świadczące o jego uwalnianiu do atmosfery. Dotyczy to kopalń:
- Pniówek,
- Jankowice (KWK ROW),
- Marcel (KWK ROW),
- Borynia (KWK Borynia–Zofiówka),
- Szczygłowice (KWK Knurów–Szczygłowice).
Według Greenpeace, nie są to incydenty, lecz powtarzający się schemat.
Greenpeace: „Prawo metanowe w kopalniach się nie przyjęło”
– Mówi się, że na Podhalu nie przyjęło się prawo budowlane. Tymczasem w polskich kopalniach najwyraźniej nie przyjmuje się prawo metanowe. Dane dostarczone przez Ember pokazują, że to nie są pojedyncze incydenty, tylko recydywa. Kopalnie nic sobie nie robią z prawa, bo rząd dalej nie wprowadził kar za emisje, do czego jest zobowiązany – komentuje Mikołaj Gumulski, koordynator kampanii klimatycznych w Greenpeace Polska.
Organizacja ostrzega, że brak reakcji może skończyć się kolejną sprawą przeciwko Polsce przed Trybunałem Sprawiedliwości UE i wysokimi karami finansowymi.
Polska – największy „super‑emitent” metanu w UE
Kopalnie węgla kamiennego są największym źródłem metanu w Polsce. Co więcej, według analizy Emberu, w 2025 roku aż 96% wszystkich dużych wycieków metanu nad lądową infrastrukturą energetyczną w UE wystąpiło właśnie nad polskimi kopalniami. To czyni Polskę największym „super‑emitentem” metanu z paliw kopalnych w całej Unii.
Co miało zmienić rozporządzenie metanowe?
Unijne przepisy, obowiązujące od 2025 roku, wprowadziły zakaz wypuszczania metanu z instalacji odmetanowania. Wyjątkiem są jedynie sytuacje awaryjne. Systemy te mają wychwytywać metan, zanim trafi on do szybów wentylacyjnych, a następnie umożliwiać jego wykorzystanie lub spalanie. Dzięki temu ogranicza się wpływ gazu na klimat i jednocześnie zapobiega marnotrawstwu surowca.
Tymczasem – jak wynika z raportu – część polskich kopalń zamiast zagospodarowywać metan, po prostu go uwalnia.
Skala marnotrawstwa jest ogromna
Według danych z 2024 roku ilość metanu wypuszczonego z systemów odmetanowania wystarczyłaby do ogrzania 14,5 miliona polskich domów przez tydzień. To pokazuje, że problem nie dotyczy wyłącznie klimatu, ale również nieefektywnego gospodarowania zasobami.
Źródło informacji: Greenpeace Polska
