Złoć żółta (Gagea lutea) to jedna z najpiękniejszych dziko rosnących roślin, kwitnących na granicy przedwiośnia i wiosny. Delikatna, wręcz subtelna bylina, stanowi pożytek dla zapylaczy. Zakwita na krótko, po to, aby całkowicie zniknąć przed nadejściem lata. Co charakterystyczne – zamyka kwiaty na noc i podczas deszczu. Warto wypatrzeć ją między źdźbłami wiosennej trawy i nacieszyć oczy kwiatami niczym promienie słońca.
Złoć żółta (Gagea lutea) należy do mało znanych rodzimych gatunków. Chociaż nie ma imponujących rozmiarów, może zachwycić delikatnością i ciekawą budową. Ze względu na urodę (należy do rośliny liliowatych, stąd bywa kojarzona z małą lilią) została wprowadzona do uprawy w ogrodach. Nazwa zwyczajowa rośliny (Gagea) pochodzi od nazwiska angielskiego botanika Thomasa Gage’a, który był na przełomie XVIII i XIX wieku.
Jak wygląda złoć żółta?
Kwiatostan rośliny zbudowany jest z 2-7 żółtych, gwiazdowatych kwiatów, pod którymi znajdują się 2 lancetowate podsadki. Kwiatostanem jest baldach. Płatki złoci żółtej są jasnożółtego koloru. Kwiaty wyrastają na szypułkach dwukrotnie dłuższych od długości kwiatu
Jedyny liść odziomkowy jest równowąski, zwężający się ku obu końcom, od góry z zakończeniem kapturkowatym, zaostrzonym. Ma szerokość 3–9 mm i żółtawozielony kolor. Jest podobny do liścia traw.
Wysokość złoci żółtej wynosi 10-30 cm.
Kwiaty złoci żółtej zapylane są przez chrząszcze i błonkoskrzydłe, a nasiona roznoszone przez mrówki.
Czy złoć żółta ma cebulki?
Organem podziemnym złoci żółtej jest cebula otoczona łupiną. Cebulki boczne się nie tworzą.
Gdzie rośnie złoć żółta?
Złoć żółta rośnie w widnych lasach łęgowych, lasach liściastych, w zaroślach, na brzegach rzek i strumieni oraz w parkach. Jest rośliną azotolubną. Preferuje gleby gliniasto-piaszczyste bogate w składniki odżywcze.
Gatunek występuje często w towarzystwie czosnku niedźwiedziego (Alium ursinum) i zawilca żółtego (Anemone ranunculoides). Kwitnie od marca do maja.
Czy złoć żółta jest trująca?
Pomimo że złoć żółta wykorzystywana jest w zielarstwie, jest uznawana za lekko trującą dla ludzi. Jej sok w kontakcie ze skórą może powodować kontaktowe zapalenie skóry (dermatitis).
Zawiera substancje (m.in. tulipozyd A), które mogą działać drażniąco na przewód pokarmowy. Choć nie jest śmiertelna, spożycie jej części (cebulek, liści) może wywołać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym nudności, wymioty i biegunkę. Tulipozyd w większych dawkach działa halucynogennie. Składniki złoci są dla niektórych ludzi alergenami.
Preparaty ze złoci żółtej stosuje się przy wskazaniach jak:
- nieżyt gardła i zakażenia zatok;
- infekcje górnych dróg oddechowych;
- mikozy i bakteriozy przewodu pokarmowego;
- infekcje skóry (zakażenia bakteryjne);
- kaszel;
- chrypka;
- zakażone rany,
- liszaje.
Stosowanie ich wymaga rozwagi i ostrożności. Nie można stosować ich w dowolnych dawkach i w czasie ciąży.
Czy złoć żółta jest pod ochroną?
Złoć żółta (Gagea lutea) w Polsce nie jest objęta ochroną gatunkową
Aura sprzyja spacerom i wycieczkom. Właśnie teraz wystarczy spojrzeć pod nogi, aby dostrzec delikatne złote płatki.
