Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy (PIG-PIB) przygotował prognozę poziomu wód podziemnych w Polsce na wrzesień 2025 r. Jeśli w najbliższych tygodniach będą występować upały oraz utrzyma się brak opadów, to w części kraju może wystąpić niżówka hydrogeologiczna. Czym jest to zjawisko i jakie zagrożenie stanowi? Z kolei 2 września odnotowano najniższy w historii pomiarów stan wody w Wiśle, który wyniósł 5 cm.
Niżówka hydrogeologiczna w Polsce
Niżówka hydrogeologiczna to okres, podczas którego poziom wód podziemnych spada poniżej wartości ostrzegawczych, wyznaczonych na podstawie wieloletnich pomiarów. W praktyce oznacza to, że dostęp do wody podziemnej może być utrudniony, ponieważ znajduje się głębiej niż zwykle.
Aktualna liczba ujęć wód podziemnych, działających w ramach poboru rejestrowanego, wynosi w Polsce ponad 20 tys. Ok. 90% spośród tych ujęć służy zaopatrzeniu w wodę do spożycia, a według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) to właśnie wody podziemne stanowią ponad 70% wody przeznaczonej do użytkowania przez ludzi i dystrybuowanej sieciami wodociągowymi. Dodatkowo zasilają niektóre ekosystemy i mają ogromny wpływ na życie wielu gatunków.
Niżówka hydrogeologiczna oznacza, że we wrześniu w płytkich studniach gospodarskich może zabraknąć wody, a niektóre lokalne wodociągi, które czerpią wodę z najpłytszych warstw, mogą mieć ograniczenia w poborze wody.
W jakich województwach może zabraknąć wody?
Prognoza PIG-PIB została oparta na aktualnej sytuacji meteorologicznej w Polsce, czyli braku lub niewielkich ilości opadów deszczu na większości terytorium kraju. IMGW przewiduje, że do końca września suma opadów w poszczególnych tygodniach będzie utrzymywać się średnio na poziomie 5-9 mm.
Wyjątek stanowią Pomorze oraz obszary górskie, gdzie suma opadów w niektóre dni może sięgać nawet 30 mm. IMGW na dzień 5 września wydało 101 ostrzeżeń hydrologicznych pierwszego stopnia związanych z gwałtownymi wzrostami stanów wód w centralnej i wschodniej części kraju. Z kolei w innych regionach Polski nadal panuje susza hydrologiczna.
Według ekspertów z PIG – PIB, jeśli w najbliższych tygodniach będą panować niekorzystne warunki meteorologiczne, czyli deficyt opadów atmosferycznych, na znacznych obszarach kraju we wrześniu może występować niżówka hydrologiczna. Zjawisko to, o zasięgu regionalnym, prognozuje się w obrębie następujących województw: podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, mazowieckiego, lubelskiego, małopolskiego oraz zachodniopomorskiego, wielkopolskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego, dolnośląskiego i śląskiego.
Z kolei na Podlasiu, Lubelszczyźnie, w części Małopolski i Wielkopolski oraz na wschodzie województwa łódzkiego będzie obowiązywał stan zagrożenia hydrogeologicznego – w tych rejonach może dochodzić do obniżenia zwierciadła pierwszego poziomu wodonośnego.
Rekordowo niski stan wody w Wiśle
We wtorek 2 września o godz. 4.40 odnotowano najniższy w historii pomiarów stan wody na stacji hydrologicznej Warszawa-Bulwary nad Wisłą. Wynosił zaledwie 5 cm. Jeszcze pod koniec sierpnia osiągał wartość 10 cm- wynika z danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Prognozy wskazują, że tak niski poziom wody ma utrzymać się przez najbliższe dni.
IMGW ostrzega, że nadchodzący wrzesień może przynieść kolejne fale upałów, które dodatkowo pogłębią kryzys wodny.
Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie poinformował, że z powodu niskiego poziomu wody kursowanie promów na Wiśle jest zawieszone od 12 sierpnia do odwołania.
Źródła: Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy; PAP; IMGW
