W ramach nowego rezerwatu przyrody objęto ochroną 58 hektarów cennych lasów bukowych i wapiennych ostańców. 29 października 2026 r. weszło w życie zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach ustanawiające rezerwat Zastudnie. Wyjątkowy obszar chroniony znajduje się w gminie Janów, na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i obszaru Natura 2000 Ostoja Złotopotocka. Ma on zachować wyjątkowe zbiorowiska leśne oraz roślinność związaną z wapiennymi skałami Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
Cenne buczyny i wapienne skały
Ochroną objęto fragment lasu o powierzchni 58,05 ha. Na terenie rezerwatu chronione są cenne siedliska przyrodnicze, w tym buczyny: żyzne, kwaśne i ciepłolubne storczykowe, a także wapienne ściany skalne z charakterystyczną roślinnością naskalną. Wokół rezerwatu utworzona została otulina o powierzchni 88,78 ha.
– Jura Krakowsko-Częstochowska kojarzy się przede wszystkim z malowniczym krajobrazem – charakterystycznymi wychodniami skalnymi, źródliskami oraz rozległymi kompleksami różnorodnych zbiorowisk leśnych. Rezerwat Zastudnie wpisuje się w to niezwykłe bogactwo przyrodnicze, którego dopełnieniem jest bogaty świat roślin, grzybów i zwierząt. Ustanowienie rezerwatu przyrody pozwoli tu naturze funkcjonować w sposób niezakłócony, według własnych praw – mówi Mirosława Mierczyk-Sawicka, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach.
Ochrona uwzględniająca charakter miejsca
Zastudnie to nie tylko wartościowy przyrodniczo fragment Jury, ale również miejsce od dawna wykorzystywane rekreacyjnie. Występujące tu skały przyciągają wspinaczy, a okoliczne lasy są odwiedzane przez turystów.
– Przy tworzeniu rezerwatu zależało nam na tym, by skutecznie chronić jego cenne walory przyrodnicze, uwzględniając jednocześnie rekreacyjny charakter tego miejsca. Dlatego wyznaczyliśmy trasy udostępnione dla turystyki pieszej i rowerowej, a we współpracy z Polskim Związkiem Alpinizmu określiliśmy zasady uprawiania wspinaczki skałkowej. Wspinacze będą mogli korzystać ze skał: Zawiecha, Lisia Skała, Czarny Pies, Skały Pustelnika, Spiralna i Ostroga – podkreśla Przemysław Skrzypiec, Z-ca Dyrektora RDOŚ w Katowicach i Regionalny Konserwator Przyrody.
Wspinaczka będzie możliwa na określonych warunkach – z wykorzystaniem istniejących punktów asekuracyjnych, bez instalowania nowych i wchodzenia na szczyty skał oraz wspinaczki drytoolowej. Ma to na celu pogodzenie aktywności wspinaczkowej z ochroną najcenniejszych siedlisk naskalnych zlokalizowanych głównie w zacienionych fragmentach skał, które są najbardziej wrażliwe i muszą pozostać nienaruszone.
Nazwa rezerwatu nawiązuje do lokalnego nazewnictwa, zachowując związek obszaru z jego kulturowym i społecznym otoczeniem. Zastudnie są 72 rezerwatem przyrody w województwie śląskim.
Źródło: gov.pl
