Greenpeace rozpoczął 8 maja miesięczną ekspedycję badawczą na Ocean Arktyczny. Naukowcy z różnych krajów będą dokumentować słabo poznane ekosystemy głębinowe, a organizacja podkreśla, że zebrane dane mają wesprzeć ochronę tego szybko zmieniającego się regionu.
8 maja 2026 r. Greenpeace wyruszył na Ocean Arktyczny, rozpoczynając trwającą miesiąc wyprawę badawczą. Na pokładzie znajdują się eksperci z wielu ośrodków naukowych, którzy będą prowadzić obserwacje podwodnych gór oraz pól kominów hydrotermalnych – miejsc wciąż w dużej mierze niepoznanych przez naukę.
„Wypływamy na nieznane i niezbadane terytorium naszej planety i prawdopodobnie odkryjemy nowe gatunki, które do tej pory nie zostały opisane ani nazwane” — powiedział dr Paco Cárdenas, ekspert ds. gąbek głębinowych z Muzeum Ewolucji Uniwersytetu w Uppsali.
Badacze podkreślają, że organizmy zamieszkujące te obszary są niezwykle cenne dla globalnych ekosystemów. „Zwierzęta te przetrwały setki milionów lat i jesteśmy z nimi powiązani na wiele sposobów. To chemiczny księgozbiór oceanu, zawierający potencjalne lekarstwa na choroby i spełniający funkcję oczyszczania naszych oceanów. Utrata tych gatunków, zanim jeszcze je zrozumiemy, byłaby tragedią o globalnym zasięgu. Musimy je chronić” – dodał Cárdenas.
Spór o górnictwo głębinowe w Arktyce
Rejon, w którym prowadzone są badania, został w 2024 r. otwarty przez Norwegię na potrzeby górnictwa głębinowego. Rok później projekt wstrzymano po protestach organizacji ekologicznych, środowisk naukowych i części norweskiej opozycji. Eksperci ostrzegają, że eksploatacja dna morskiego mogłaby doprowadzić do nieodwracalnych szkód – od zniszczenia siedlisk po wyginięcie nieznanych jeszcze gatunków.
Wyprawa Greenpeace ma dostarczyć danych, które pokażą, jak wrażliwe są te ekosystemy i jak ważna jest ich ochrona.
Badania na głębokości 3000 metrów
Naukowcy skupią się na dokumentowaniu głębinowych gór oraz pól kominów hydrotermalnych – podwodnych źródeł termalnych, które umożliwiają życie w całkowitej ciemności. Greenpeace zapowiada transmisje na żywo z badań prowadzonych nawet na 3000 metrach głębokości.
Dr Anne Helene Tandberg z Muzeum Uniwersyteckiego w Bergen, specjalistka od skorupiaków głębinowych, przypomina o złożoności tych środowisk. „Głębokie morza regionu nordyckiego i arktycznego są sercem naszych północnych oceanów” – mówi. „Od najmniejszych obunogów po największe podwodne góry – wszystko jest ze sobą powiązane… dokumentujemy najważniejsze elementy globalnego ekosystemu, który sprawia, że nasza planeta nadaje się do życia”.
Arktyka pod presją przemysłu
Arktyka należy do najszybciej zmieniających się i jednocześnie najsłabiej chronionych regionów świata. Greenpeace ostrzega, że rozwój przemysłu – w tym potencjalne górnictwo głębinowe – może doprowadzić do utraty unikalnych „ostoi bioróżnorodności”.
„Nie możemy chronić tego, czego nie znamy” – podkreśla dr Sandra Schöttner, główna naukowczyni w Greenpeace International. „Ta ekspedycja pozwoli zebrać dowody naukowe dotyczące wrażliwych ekosystemów głębinowych Arktyki. Chroniąc te wody w ramach sieci rezerwatów oceanicznych, możemy stworzyć siatkę bezpieczeństwa dla życia morskiego i chronić oceany dla przyszłych pokoleń”.
Wyniki badań poznamy w czerwcu
Ekspedycja zakończy się na początku czerwca w Bergen. Wstępne wyniki zostaną przedstawione opinii publicznej oraz decydentom. Greenpeace kontynuuje globalną kampanię na rzecz moratorium na górnictwo głębinowe i ochrony 30% oceanów do 2030 r.
Źródło: Greenpeace
