3 i 4 września w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie przedstawiciele miast, eksperci i praktycy z Polski i świata spotkają się na międzynarodowej konferencji United by Rivers: Flow, Friction, Future – Zjednoczeni przez rzeki. Będą dyskutować m.in. nad problemami: Jak przywrócić rzekę miastu? Jak chronić ją przed skutkami zmian klimatu i presją urbanizacyjną, a jednocześnie sprawić, by była dostępna dla mieszkańców?
Rzeki przez stulecia decydowały o rozwoju miast. Dziś ponownie stają się jednym z najważniejszych tematów miejskiej debaty – jako przestrzenie przyrodnicze, miejsca rekreacji i turystyki, ale również obszary szczególnie narażone na konsekwencje zmian klimatu i urbanizację.
Konferencja United by Rivers będzie okazją, by spojrzeć na te wyzwania z perspektywy miast, które mierzą się z nimi na co dzień. Gospodarzem rozmowy będzie Warszawa, która od ponad dekady konsekwentnie zmienia sposób myślenia o swoim blisko 33-kilometrowym odcinku Wisły. Do stolicy przyjadą przedstawiciele i eksperci m.in. z Seulu, Londynu, Chicago, Paryża, Turynu, Rygi i Düsseldorfu.
Najpierw Wisła
Pierwszy dzień konferencji będzie poświęcony Wiśle i współpracy polskich miast nadwiślańskich. Warszawa podzieli się doświadczeniami związanymi z inwestycjami, utrzymaniem i animacją rzeki w ramach Dzielnicy Wisła oraz podejściem łączącym rekreację i edukację z ochroną jej wyjątkowych, naturalnych walorów. Przedstawiciele Zarządu Zieleni m.st. Warszawy, którzy są współorganizatorami konferencji opowiedzą, jak nad Wisłą łączyć ludzi z przyrodą. Dziesięciolecie ZZW to doskonała okazja do przybliżenia codziennych działaniach na rzecz rzeki w mieście – jednego z najpopularniejszych i najcenniejszych fragmentów stolicy.
– Rozmowy podczas konferencji wykraczają poza granice Warszawy. Jednym z tematów będzie rozwój współpracy miejscowości położonych wzdłuż Wisły, oraz perspektywa stworzenia wspólnego produktu turystycznego, który połączy miasta i gminy nadwiślańskie. Dbając o komfort, ofertę rekreacyjną i infrastrukturę dostępna dla mieszkańców nie można zapominać o naturalnym dziedzictwie przyrodniczym, jaki stanowią rzeki w miastach. To spojrzenie, którym chcemy się dzielić i idea, którą chcemy inspirować nie tylko miasta nadwiślańskie, ale również partnerów zagranicznych – mówi Magdalena Młochowska, zastępczyni prezydenta ms.t. Warszawy.
Potencjał Wisły doskonale znają Warszawska Organizacja Turystyczna, Nadwiślańska Organizacja Turystyczna czy Bydgoska Lokalna Organizacja Turystyczna, które będą miały okazję wymienić się doświadczeniami i przybliżyć lokalne perspektywy.
– Dopełnieniem pierwszego dnia i jednocześnie łącznikiem z międzynarodową częścią konferencji będzie rozmowa o dziedzictwie rzecznym i przyszłości żeglugi śródlądowej – od tradycyjnych drewnianych łodzi w Polsce i Europie po ich współczesne znaczenie. Stołeczna Żegluga Pasażerska i ludzie współtworzący ideę Dzielnicy Wisła to powód do dumy i niewyczerpane źródło inspiracji do nieprzerwanych działań na rzecz Wisły i innych europejskich rzek. Chcemy dzielić się tym co wiemy i czerpać z doświadczeń ludzi, którym los rzek jest tak samo bliski, jak nam – mówi Jan Piotrowski, pełnomocnik prezydenta m.st. Warszawy ds. Wisły.
Podczas konferencji nie może zabraknąć bezpośredniego kontaktu z Wisłą dlatego część otwartą zakończy wspólny rejs po Wiśle, a rozmowy kuluarowe przeniosą się już na brzeg rzeki.
Od Seulu przez Londyn i Chicago po Warszawę
Drugiego dnia przykłady z różnych części świata pokażą, że choć miasta mają różne historie, skale i uwarunkowania, pytania dotyczące ich rzek są często zaskakująco podobne: jak oddać je mieszkańcom, jak odbudowywać ich naturalne funkcje i jak
pogodzić rozwój miasta z ochroną przyrody?
Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów będzie Cheonggyecheon w Seulu – rzeka, która przez lata pozostawała ukryta pod miejską infrastrukturą, a następnie została ponownie włączona w przestrzeń miasta. Jej historia, zestawiona z doświadczeniami Łodzi i Londynu, stanie się punktem wyjścia do rozmowy o tzw. renaturyzacji, odbudowie rzecznych ekosystemów i przywracaniu rzek codziennemu życiu mieszkańców.
Chicago pokaże z kolei, jak wieloletnia współpraca różnych partnerów może doprowadzić do rzeczywistej przemiany rzeki. Doświadczenia Rygi i europejskich ekspertów pozwolą porozmawiać o kolejnym wyzwaniu: jak przechodzić od strategii, planów i deklaracji do konkretnych działań.
Zjednoczeni przez rzeki – także po konferencji
United by Rivers ma być nie tylko miejscem prezentowania dobrych praktyk, ale początkiem dalszej współpracy. Jednym z kluczowych momentów konferencji będzie podpisanie United by Rivers Declaration, podkreślającej znaczenie wymiany doświadczeń i dalszej współpracy pomiędzy miastami rzecznymi. Bo niezależnie od tego, czy mowa o Wiśle, Cheonggyecheon czy rzekach przepływających przez największe europejskie metropolie, stojące przed nimi wyzwania coraz częściej przekraczają granice pojedynczych miast. Odpowiedzi również warto więc szukać wspólnie.
Konferencja United by Rivers: Flow, Friction, Future – Zjednoczeni przez rzeki zaplanowana jest w dniach 3-4 września 2026 roku w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Udział jest bezpłatny. Wydarzenie odbywa się w ramach inicjatywy Dialogi Lokalne UE, realizowanej przez Europejski Komitet Regionów, wspierającej dialog pomiędzy mieszkańcami a przedstawicielami władz lokalnych, regionalnych i europejskich.
