W Europie panują rekordowe fale upałów oraz susza. Na Węgrzech, z powodu zbyt niskiego stanu wody w rzece Dunaj, ma nastąpić całkowite wyłączenie elektrowni jądrowej Paks. Sytuacja w kraju okazuje się krytyczna. Będzie to pierwsza taka sytuacja od 44 lat, czyli od momentu powstania obiektu. Jakie będą skutki dla państwa? Ile potrwa kryzys energetyczny na Węgrzech?
Elektrownia jądrowa Paks na Węgrzech zostanie całkowicie wyłączona
Premier Węgier Peter Magyar poinformował, że w niedzielę 2 sierpnia, po raz pierwszy od 44 lat, elektrownia jądrowa Paks zostanie całkowicie zamknięta z powodu niskiego poziomu wody w rzece Dunaj. Obecnie pracuje na niskim poziomie, nieco ponad 10 proc. standardowych możliwości.
– Z powodu dalszego obniżania się poziomu wody w Dunaju, o godzinie 1:30 w nocy wyłączony zostanie jeden z dwóch ostatnich bloków energetycznych elektrowni jądrowej Paks. W rezultacie moc elektrowni spadnie do zaledwie 240 MW, a jutro nastąpi jej całkowite wyłączenie po raz pierwszy od 44 lat – napisał premier Węgier we wpisie na portalu X.
Premier Węgier Peter Magyar oświadczył w niedzielę 2 sierpnia, że kraj czeka w ciągu najbliższych pięciu dni krytyczny okres. Szef rządu Węgier apelował do przedsiębiorstw, samorządów, a nawet gospodarstw domowych o znaczne ograniczenie zużycia energii elektrycznej w godzinach wieczornego szczytu.
– Sieć energetyczna i usługi publiczne zostaną w najbliższych dniach poddane ogromnemu obciążeniu – ostrzegł szef rządu w nagraniu zamieszczonym na portalu społecznościowym Facebook.
Premier Węgier powiedział także, że po wyłączeniu elektrownia jądrowa Paks będzie mogła pozostać zamknięta przez kilka tygodni. Częściowo problemy zrekompensuje przywrócenie 360 MW mocy wyjściowej utraconej z powodu awarii w największej elektrowni gazowej na Węgrzech w Szazhalombatta. Konieczne jest jednak podjęcie dodatkowych środków w celu zmniejszenia obciążenia sieci energetycznej.
Krytyczna sytuacja na Węgrzech
Elektrownia jądrowa Paks dysponuje czterema blokami o łącznej mocy wynoszącej około 2000 MW. Moc bloku nr 1 została zmniejszona o 254 MW już w poniedziałek 27 lipca. Dzień później elektrownia jądrowa ograniczyła moc bloku nr 3 o 237 MW, a w środę został tymczasowo całkowicie wyłączony. W czwartek ograniczono moc bloku nr 2 o 50 proc.
Elektrownia jądrowa Paks wytwarza blisko połowę energii elektrycznej na Węgrzech. Do chłodzenia obiektu wykorzystywana jest woda z Dunaju. Jednak zbyt niski poziom wody w rzece, spowodowany brakiem opadów atmosferycznych, uniemożliwia prawidłowe działanie elektrowni.
Elektrownia jądrowa Paks, od 44 lat, czyli od momentu włączenia do sieci, nigdy nie przestawała działać. To pierwsza taka krytyczna sytuacja w kraju. Do tej pory zdarzały się jedynie przypadki wyłączania poszczególnych bloków w ramach planowanych prac konserwacyjnych czy z powodu awarii.
Wyłączenie elektrowni jądrowej Paks – skutki dla kraju
W sobotę 1 sierpnia weszło w życie rządowe rozporządzenie na Węgrzech, które umożliwia odłączenie dużych odbiorców przemysłowych od sieci energetycznej, jeśli nie spełnią wymogów dotyczących ograniczenia zużycia energii. Dokument ten nie będzie dotyczyl gospodarstw domowych.
– Gospodarstwa domowe znajdują się na końcu łańcucha ograniczeń. Ciężar ten w pierwszej kolejności poniosą państwo, duże przedsiębiorstwa, zakłady przemysłowe oraz instytucje, które mogą przesunąć w czasie zużycie energii. Operator systemu zdecyduje się na odcięcie prądu w węgierskich domach dopiero wtedy, gdy wyczerpane zostaną wszelkie inne możliwości – zaznaczył premier Węgier Peter Magyar.
Węgierskie władze zdecydowały również o wstrzymaniu kolejowego transportu towarów. Wprowadzono również nakaz pracy zdalnej w administracji państwowej na kilka dni przyszłego tygodnia, a ponadto zdecydowano o wyłączeniu oświetlenia dekoracyjnego instytucji państwowych oraz zakazaniu podlewania boisk sportowych i napełniania basenów.
Minister środowiska Węgier Laszlo Gajdos oświadczył, że węgierskie służby gospodarki wodnej zostały postawione w stan gotowości, aby zapewnić dostawy wody do chłodzenia elektrowni. W pobliżu Paksu rozmieszczono pontony z pompami oraz dwa dźwigi pływające, przygotowane do ewentualnego użycia w związku z prognozowanym dalszym spadkiem poziomu wody w najbliższych dniach.
Mark Radnai, wiceprzewodniczący węgierskiej partii Cisa, poinformował na portalu społecznościowym Facebook, że kryzys energetyczny w kraju może kosztować od 100 do 200 miliardów forintów (od 315 do 630 milionów dolarów) z powodu rosnących cen importowanej energii elektrycznej.
Niski poziom w Dunaju – problem nie tylko dla Węgier
W Rumunii również wyłączono oba reaktory w elektrowni jądrowej Cernavoda. Decyzja miała zapobiec uszkodzeniu systemu chłodzenia. Eksperci ostrzegają, że jeśli nie pojawią się większe opady deszczu, ograniczenia w pracy infrastruktury energetycznej mogą utrzymać się w najbliższych tygodniach.
Przez niski poziom wody w Dunaju także elektrownie wodne Djerdap w Serbii odnotowują najniższy poziom produkcji od momentu uruchomienia.
