Polski rząd postawił krok w stronę bezpieczeństwa zwierząt! Powstanie Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów, który narzuca obowiązkowe czipowanie dla właścicieli czworonożnych przyjaciół. Program ma obejmować systemową pomoc w zmniejszeniu bezdomności zwierząt, ryzyka kradzieży oraz zwiększyć poczucie odpowiedzialności za swoich pupili. Kiedy obowiązek wchodzi w życie i co oznacza dla opiekunów?
Według projektu badawczego State of Pet Homelessness Project w Polsce żyje około miliona bezdomnych zwierząt. Problem jest więc poważny, a walka z nim jest zaniedbywana, co ma zmienić najnowszy projekt.
„Polski system walki z bezdomnością zwierząt przypomina błędne koło. Gminy ponoszą wysokie koszty na usuwanie skutków tego zjawiska (czyli na utrzymanie schronisk), marginalizując działania pozwalające je ograniczyć – takie jak kastracja czy czipowanie” – zwraca uwagę Fundacja Pomagam.pl w najnowszym raporcie dotyczącym bezdomności zwierząt w Polsce.
Czy rejestracja psów i kotów jest obowiązkowa w Polsce?
Do tej pory Polacy nie mają obowiązku rejestracji psów i kotów oraz ich czipowania. Zmianą w systemie ma być ustawa, na którą czekają miliony obrońców praw zwierząt i aktywiści walczący z bezdomnością zwierząt. Zwracają oni uwagę nie tylko na większe bezpieczeństwo zwierząt, ale i zmniejszenie kosztów ponoszonych przez gminy m.in. na utrzymanie schronisk.
Według raportu „Bezdomność zwierząt w Polsce” 63% gmin nie realizowało planu sterylizacji/kastracji zwierząt właścicielskich, na ponad 80% nie prowadziło akcji czipowania.
Z drugiej strony przykładem efektywności czipowania i kastracji można obserwować w np. w gminie Suchy Las. To tam dofinansowania i świadome działania poskutkowały spadkiem ilości zwierząt trafiających o 74%, co pozwoliło na obniżenie wydatków nawet o 60%!
Obowiązkowe czipowanie – Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów
Wraz z końcem lutego 2026 roku rząd przyjął projekt ustawy o powstaniu Krajowego Rejestru Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK). Jest to świetna wiadomość dla ograniczenia bezdomności w Polsce.
„Nowy system zapewni pełną informację o zwierzętach – skąd pochodzą i dokąd się przemieszczają. Wymaga to jednak podejścia systemowego, połączonego z obowiązkiem kastracji i sterylizacji, który będą realizować samorządy” – opisuje przedsięwzięcie minister Stefan Krajewski.
Projekt ma kilka głównych założeń:
- Obowiązkowa identyfikacja i rejestracja psów i kotów żyjących w schroniskach oraz tych trafiających do adopcji oraz kupowanych z hodowli.
- Powiązanie zwierzęcia z właścicielem, co ułatwi proces odszukiwania uciekinierów oraz zwiększy poczucie odpowiedzialności za pupila.
- Zmniejszenie kosztów przeznaczanych na opiekę nad bezdomnymi zwierzętami przez gminy.
- Stworzenie rejestru ogólnopolskiego, spójnego i jednolitego, który będzie chronił dane osobowe właścicieli.
Obowiązkiem czipowania będą objęte wszystkie psy, zwierzęta sprzedane, zaadoptowane, czy oddane oraz psy i koty przebywające w schroniskach. Koty będą mogły zostać zarejestrowane na życzenie opiekuna, jednak nie są one objęte ścisłym nakazem.
Czas na powstanie Krajowego Rejestru Oznakowania Psów i Kotów to 3 lata. Od utworzenia jednolitego rejestru właściciele psów, schroniska oraz hodowle będą miały kolejne 3 lata czasu na zaczipowanie i wprowadzenie danych w system.
Czipowanie zwierząt realnie walczy z bezdomnością
Według badań przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych jak i Wielkiej Brytanii czipowanie psów zwiększało szansę na odnalezienie właścicieli oraz krótszy pobyt w schronisku.
Analiza 7 704 zwierząt z mikroczipami w schroniskach w USA pokazała skuteczność tej metody w walce z problemem bezdomności. Według zebranych danych zarejestrowane psy wracały do właścicieli w 52% przypadków, jednak te nieoznakowane jedynie w 21%. Niesamowite wyniki uzyskały jednak… koty. Zaczipowane mruczki trafiały z powrotem na wygodną kanapę w domu w 38% przypadków. Niestety skuteczność znalezienia przez właścicieli kotów bez czipa to niecałe 2%. Wniosek: zarejestrowanie kotów zwiększa ich szansę na powrót do domu nawet 20-krotnie!
Kolejne analizy również wspierają ideę czipowania zwierząt domowych. Zarejestrowane i oznakowane psy i koty spędzają w schronisku średnio 70-80% mniej czasu, niż te bez chipa. Dzięki tej prostej technice prewencyjnej nasze ukochane czworonogi unikają stresu oraz ryzyka wystąpienia chorób zakaźnych przez pobyt w schronisku.
Polska jest jednym z nielicznych państw w Europie pozbawionych obowiązku znakowania zwierząt. Oficjalna uchwała oraz egzekwowanie nakazu będzie kluczowe dla bezpieczeństwa psów i kotów oraz zapobiegania ich bezdomności.
Źródła:
Fundacja Pomagam.pl, Uniwersytet SWPS. „Raport o bezdomności zwierząt w Polsce 2026. System, który zawodzi”, luty 2026, Warszawa
Lord, Linda K., et al. „Characterization of animals with microchips entering animal shelters.” Journal of the American Veterinary Medical Association 235.2 (2009): 160-167.
RSPCA Annual Reach & Impact Reports
