Uniwersytet Jagielloński rozpoczął pilotażowy projekt badający, czy regularny kontakt studentów ze schroniskowymi psami może zmniejszać poziom stresu, lęku i wypalenia akademickiego. Inicjatywa łączy działania na rzecz dobrostanu osób studiujących z poprawą jakości życia zwierząt przebywających w schroniskach.
Rosnący stres wśród studentów i niedofinansowane schroniska
Rekordowy poziom lęku, przewlekłego stresu i wyczerpania emocjonalnego wśród studentów to dziś jedno z najpoważniejszych wyzwań europejskich uczelni. Jednocześnie w polskich schroniskach brakuje środków na działania wzbogacające życie zwierząt, takie jak socjalizacja, zabawa czy urozmaicone spacery.
Uniwersytet Jagielloński, we współpracy ze Schroniskiem dla Zwierząt w Borku, postanowił sprawdzić, czy te dwa kryzysy mogą się wzajemnie łagodzić.
„Więź człowieka ze zwierzęciem obniża poziom kortyzolu, zwiększa wydzielanie oksytocyny i poprawia nastrój. Chcemy sprawdzić, czy regularny kontakt ze schroniskowymi psami może realnie wzmocnić dobrostan osób studiujących oraz samych zwierząt” – mówi dr Ewa Chrostek z Instytutu Nauk o Środowisku UJ, koordynatorka projektu.
Laboratorium Interakcji Człowiek–Zwierzę na kampusie
Projekt „Czworonogi na Kampusie: Laboratorium Interakcji Człowiek-Zwierzę” łączy dwie pozornie odległe instytucje: uczelnię i schronisko. Opiera się na koncepcji więzi człowiek–zwierzę, opisywanej w psychologii i naukach weterynaryjnych jako dynamiczna, obustronnie korzystna relacja.
Badania z USA, Kanady i Wielkiej Brytanii pokazują, że obecność zwierząt na kampusach:
- obniża poziom stresu,
- wzmacnia poczucie przynależności,
- poprawia samopoczucie studentów,
- zwiększa satysfakcję z działań prospołecznych.
W Polsce takie programy dopiero zaczynają się rozwijać.
„Po stronie studentów obserwujemy rosnące wskaźniki lęku, samotności i wypalenia, szczególnie wśród osób po raz pierwszy mieszkających z dala od domu. Po stronie schronisk znajdują się zwierzęta czekające na kontakt z człowiekiem. Chcemy połączyć te dwa światy z korzyścią dla obu stron” – podkreśla dr Chrostek.
Badania w naturalnym środowisku
Projekt realizowany jest metodą living lab, co oznacza prowadzenie działań bezpośrednio na kampusie i w schronisku – nie w warunkach laboratoryjnych. Dzięki temu badacze mogą obserwować interakcje w naturalnym kontekście życia studentów i zwierząt.
W ramach projektu odbyły się już:
- warsztaty kokreacyjne dotyczące obecności zwierząt na uczelni (Kokreacyjny to przymiotnik oznaczający proces współtworzenia. Odnosi się do sytuacji, w której różne strony współpracują ze sobą na równorzędnych zasadach, aby wspólnie stworzyć nową wartość),
- spotkania z organizacjami opiekującymi się bezdomnymi zwierzętami w Małopolsce,
- wspólne spacery studentów z psami ze schroniska w Borku, prowadzonego przez Fundację Straż Obrony Praw Zwierząt.
Wpływ tych działań na dobrostan i poczucie przynależności studentów oceniano za pomocą ankiet.
Zespół badawczy i finansowanie
Projekt „Czworonogi na Kampusie” realizują naukowcy z:
- Instytutu Nauk o Środowisku UJ,
- Instytutu Psychologii Stosowanej UJ.
Badania finansowane są w ramach Projektu Flagowego Campus Living Lab: Useful Research HUB, realizowanego w programie strategicznym „Inicjatywa Doskonałości” Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wyniki posłużą do rozwijania kolejnych programów współpracy uczelni ze schroniskami.
