Nowe normy w przepisach czekają rolników – prezydent podpisał kolejną zmianę w ustawie o środkach ochrony roślin. Tym razem ograniczenia będą dotyczyły pestycydów, a dokładniej fumigantów oraz sprzedaży online chemicznych substancji mających odstraszyć szkodniki. Wymogi zaostrzają się także w ich dokumentacji, co ma zwiększyć bezpieczeństwo ludzi i środowiska.
Pestycydy wzbudzają mieszane uczucia zarówno u ogrodników jak i wykorzystujących je na masową skalę rolników. Badania potwierdzają, że ich użycie skutecznie unicestwia nie tylko organizmy, w jakie są wycelowane, ale i środowisko wokół. Ponadto mogą być niebezpieczne dla zdrowia osób wykonujących opryski. Zmiany w prawie skupiają się wokół silnie toksycznych związków – fumigantów, co ma zwiększyć odpowiedzialne stosowanie tego rodzaju substancji.
Nowe ograniczenia w sprzedaży pestycydów
1 grudnia 2025 roku prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o środkach ochrony roślin. Wprowadzone zmiany obejmują przede wszystkim produkty przeznaczone do fumigacji oraz regulują zasady sprzedaży online pestycydów.
Zgodnie z nowymi regulacjami nie tylko odpowiednio uprawnieni specjaliści będą mogli korzystać z fumigantów, ale dostęp do pozostałych środków ochrony roślin zostanie utrudniony. Sprzedaż pestycydów ma być każdorazowo weryfikowana, co pozwoli na pełną identyfikację kupującego i całego łańcucha dostaw. Ponadto dostawcy będą zobowiązani do prowadzenia listy osób upoważnionych do kupna fumigantów, co ułatwi weryfikację kupujących.
Uściślone zostaną również zasady sprzedaży pestycydów przez internet. Każdy, kto zamierza nabyć profesjonalne środki ochrony roślin, będzie musiał wykazać odpowiednie zaświadczenia o odbytym szkoleniu, które zostanie poddane weryfikacji w rejestrze Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Co więcej, sprzedaż fumigantów zostanie całkowicie zakazana w sklepach internetowych.
Zapowiedź ścisłej kontroli oprysków pestycydami
Kolejnymi zmianami w prawie dotyczącym środków ochrony roślin jest obowiązek prowadzenia ewidencji zabiegów, do których używane są pestycydy. Prezydent skorzystał z opcji Komisji Europejskiej, dając rok więcej czasu na przygotowanie się do tych dużych zmian.
Od 2027 roku konieczna będzie kontrola w formie elektronicznej szczegółów związanych z użyciem środków ochrony roślin. Dokumentacja będzie musiała zawierać między innymi: nazwę środka ochrony roślin i numer zezwolenia, stosowaną dawkę, datę i godzinę wykonywanego zabiegu oraz dane dotyczące uprawy i jej lokalizacji. Dane mają zostać wprowadzone do systemu do 30 dni od wykonania danego działania.
„Obowiązek ewidencji w formie papierowej działa w Polsce od lat 90., teraz czas na digitalizację. Jednak ważne jest, aby jak najbardziej ułatwić rolnikom te zmiany. 30 dni na wprowadzenie danych to mniejsza presja i więcej czasu na podanie informacji w systemie a tym samym to mniejsze ryzyko błędów. Dzięki temu nie trzeba też każdorazowo uzupełniać danych. Mamy nadzieję, że to pomoże rolnikom” – wypowiada się Małgorzata Bojanowicz, Dyrektor Generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.
Kontrola pestycydów – po co nowe regulacje?
Branża środków ochrony roślin podlega wielu regulacjom, co ma pomóc w bezpiecznym korzystaniu z substancji chemicznych. Każde dodatkowe zasady działają na korzyść środowiska oraz zdrowia ludzi.
Regulacje w użyciu fumigantów stoją za niebezpieczeństwem tych substancji, w wypadku użycia przez niecertyfikowane osoby. Fumigacja odbywa się w różnych formach, jednak najczęściej spotykamy tak zwane „gazowanie zboża”. Proces ten pomaga usunąć szkodniki zbóż takie jak owady i gryzonie. Substancje wchodzące w skład tych pestycydów mogą powodować poważne zatrucia u ludzi przy niewłaściwym stosowaniu.
„Ze względu na właściwości fumigantów zasadne jest, aby stosowały je wyłącznie osoby przeszkolone i uprawnione, a proces sprzedaży odbywał się w warunkach zapewniających pełną kontrolę i identyfikowalność” – zwraca uwagę Małgorzata Bojańczyk.
Środki ochrony roślin są najbardziej (obok lekarstw) regulowaną i monitorowaną odnogą przemysłu chemicznego. Rolników obowiązuje wiele europejskich i krajowych przepisów, które dbają o zdrowie konsumentów. Dodatkowe regulacje jednak są potrzebne dla ujednolicenia systemu kontroli tych niebezpiecznych (w niewykwalifikowanych rękach) środków chemicznych jakimi są pestycydy.
Źródła:
