Jezioro Czorsztyńskie wysycha, odsłaniając coraz większe fragmenty dna. Dla mieszkańców to niecodzienny widok – ukazane zostały pozostałości fundamentów dawnej wsi Stare Maniowy. Dlaczego jeziora w Polsce wysychają? Jak powstało Jezioro Czorsztyńskie?
Jezioro Czorsztyńskie to zbiornik zaporowy na Dunajcu. Znajduje się w województwie małopolskim, między Pieninami i Gorcami. Jezioro powstało w latach 90. XX w. Zbiornik ten jest ważnym elementem ochrony przeciwpowodziowej, a także popularnym w Polsce kierunkiem turystycznym. Dziś poziom wody w jeziorze drastycznie spada, ukazując pozostałości dawnej wsi Stare Maniowy.
Jezioro Czorsztyńskie wysycha
W Jeziorze Czorsztyńskim utrzymuje się wyjątkowo niski poziom wody. Obecnie można zobaczyć fundamenty dawnych budynków wsi Stare Maniowy i fragmenty drogi. Dla mieszkańców jest to niecodzienny, a także niepokojący widok.
Nie wszystkie obszary Jeziora Czorsztyńskiego susza hydrologiczna objęła w równym stopniu. Są fragmenty, gdzie zbiornik nadal zachwyca taflą i widokami, a turyści wciąż mogą podziwiać piękne widoki małopolskiego jeziora.
W przeciągu ostatnich lat już kilka razy dochodziło do podobnej sytuacji na Jeziorze Czorsztyńskim. Susza hydrologiczna sprawiła, że w latach 2016 i 2025 również można było zobaczyć dawną wieś i miejsce, w którym znajdował się kościół. Odsłonięty krajobraz robi niezwykłe wrażenie i przypomina o dawnej historii tego miejsca. Jednak warto pamiętać, że to niepokojący widok i widoczny skutek zmian klimatu.
Dlaczego Jezioro Czorsztyńskie wysycha?
Jezioro Czorsztyńskie wysycha z dwóch powodów. Eksperci wskazują, że na obniżenie poziomu wody w zbiorniku wpływ mają zarówno warunki pogodowe, czyli długotrwały brak opadów oraz wysoka temperatura, przyczyniające się do suszy hydrologicznej, a także gospodarka wodna prowadzona na Dunajcu. Zwiększone zapotrzebowanie na wodę w regionie sprawia, że jezioro nie jest w stanie utrzymać standardowego poziomu.
Odsłonięte ruiny przyciągają turystów oraz pasjonatów historii. Władze gminy Czorsztyn apelują jednak o ostrożność – teren odsłoniętego dna jeziora może być grząski i niebezpieczny. W tym miejscu łatwo o nieszczęśliwy wypadek.
Jak powstało Jezioro Czorsztyńskie?
W miejscu, gdzie położone jest Jezioro Czorsztyńskie, niegdyś znajdowała się wieś Stare Maniowy, która została zalana podczas budowy zbiornika na Dunajcu.
Wieś Stare Maniowy istniała już w XIV wieku. Budowa zbiornika trwała od lat 70. do 90. XX wieku.
Po powstaniu Jeziora Czorsztyńskiego, wieś Stare Maniowy znalazła się pod wodą. Z uwagi na prowadzone prace konieczne stało się przeniesienie wsi. Mieszkańców przesiedlono do innej miejscowości – Nowe Maniowy. Aktualnie, ze względu na odsłonięcie dna Jeziora Czorsztyńskiego, można dostrzec fundamenty budynków oraz fragmenty dawnej drogi dawnej wsi.
Zapora wodna na Jeziorze Czorsztyńskim to najwyższa zapora ziemna w Polsce – ma do 56 metrów wysokości i 404 metry długości. Obecnie pełni funkcje retencyjne i przeciwpowodziowe, regulując poziom rzeki Dunajec. Służy także do produkcji energii elektrycznej. Ponadto Jezioro Czorsztyńskie to miejsce chętnie odwiedzane przez turystów. Wokół zbiornika znajduje się ścieżka rowerowa, a w wyznaczonych miejscach jest możliwość kąpieli czy żeglowania. Nad Jeziorem Czorsztyńskim czas spędzają również wędkarze.
Dlaczego jeziora w Polsce wysychają?
Sytuacja w Czorsztynie nie jest wyjątkowym przypadkiem. W ostatnich tygodniach poziom wody obniżył się także w Jeziorze Solińskim, Żywieckim czy Klimkowskim.
W Jeziorze Solińskim w Bieszczadach linia brzegowa cofnęła się miejscami o kilkadziesiąt metrów, odsłaniając fundamenty dawnych miejscowości zalanych podczas tworzenia zbiornika. Podobne zjawisko ma miejsce w Beskidzie Niskim, na Jeziorze Klimkowskim.
Na Jeziorze Żywieckim we wrześniu 2026 roku niski poziom wody sprawił, że wysychają małże. Ponadto strażacy wraz z wędkarzami łowili i przenosili ryby w bezpieczne miejsce.
Główną przyczyną niskiego stanu wód w polskich jeziorach jest susza hydrologiczna. Pojawia się po długotrwałym brakiem opadów oraz po ekstremalnie wysokich temperaturach. Gdy takie warunki pogodowe utrzymują się przez dłuższy czas, maleją przepływy w rzekach, a tym samym ilość wody gromadzonej w jeziorach oraz zbiornikach retencyjnych.
W skrajnych przypadkach dochodzi do suszy hydrogeologicznej, czyli tzw. niżówki. Zjawisko to polega na obniżeniu poziomu wód podziemnych, co prowadzi m.in. do wysychania studni.
Naukowcy ostrzegają, że wraz ze zmianami klimatu susza hydrologiczna w Polsce może pojawiać się częściej.
