Pierwszy europejski ranking środowiskowy sieci handlowych pokazuje, że choć supermarkety zaczynają wykorzystywać swój wpływ na system żywnościowy, to realne działania na rzecz klimatu wciąż są niewystarczające. Lidl Polska jako jedyny detalista w kraju posiada szczegółowy plan działań klimatycznych i strategię transformacji białkowej, jednak żadna z trzech największych sieci nie zredukowała dotąd swoich emisji.
Europejski ranking środowiskowy: gdzie jest Polska?
Superlist Environment Europe 2026 to pierwsze tak szerokie zestawienie oceniające 27 supermarketów z ośmiu krajów pod kątem zgodności ich strategii z celami Porozumienia paryskiego. Wśród nich znalazły się trzy największe sieci w Polsce: Lidl Polska, Biedronka i Dino.
Ranking analizuje dwa kluczowe obszary:
- ambicje i realność planów redukcji emisji,
- transformację białkową, czyli przesuwanie oferty w stronę produktów roślinnych.
Wyniki pokazują ogromne różnice między sieciami – zarówno w Polsce, jak i w całej Europie.
Polska na tle Europy: Lidl liderem, reszta daleko w tyle
Lidl Polska – 2. miejsce w Europie
Lidl jako jedyny polski detalista:
- posiada szczegółowy plan działań klimatycznych,
- uwzględnia transformację białkową w strategii,
- wykazuje 51% udziału żywności roślinnej w wolumenie sprzedaży,
- deklaruje neutralność klimatyczną netto do 2050 r.
Jednocześnie sieć stawia sobie cel zwiększenia udziału produktów białka roślinnego do 15% do 2030 r., choć to wciąż daleko od rekomendacji diety planetarnej (60%).
Biedronka – cele bez planu
Biedronka:
- wyznaczyła krótkoterminowe cele redukcji emisji zgodne z Porozumieniem paryskim,
- nie opublikowała strategii, która pokazywałaby, jak zamierza je osiągnąć,
- nie zadeklarowała neutralności klimatycznej netto.
Dino – brak celów, pierwsze raportowanie dopiero w 2024 r.
Dino:
- nie wyznaczyło żadnych celów redukcji emisji,
- po raz pierwszy zaraportowało emisje pośrednie (zakres 3) dopiero w 2024 r.
Wspólny problem: brak redukcji emisji
Żadna z trzech sieci nie zmniejszyła dotąd swoich całkowitych emisji gazów cieplarnianych.
Eksperci: „Potrzebne są realne działania, nie tylko deklaracje”
W raporcie pojawiają się mocne komentarze organizacji zajmujących się systemem żywnościowym i klimatem.
Agata Szczebyło (WWF Polska) podkreśla: „Aby zmniejszyć presję na środowisko i promować zdrowie konsumentów, wszystkie sieci handlowe w Polsce powinny wspólnie podjąć klimatyczne wyzwanie. Wyznaczanie jasnych celów jest ważne, ale to ich wdrażanie ma potencjał przełożenia się na realne zmiany.”
Marcin Tischner (ProVeg Polska) dodaje: „Budowa zrównoważonego systemu żywnościowego w Polsce wymaga współpracy i współodpowiedzialności. Zwiększanie roli białka roślinnego w ofercie to konkretne kroki, które mogą przyspieszyć pozytywną zmianę.”
Z kolei Charlotte Linnebank, dyrektorka Questionmark, zwraca uwagę na niewykorzystany potencjał branży: „Supermarkety mają realną siłę kształtowania zdrowszego i bardziej przyjaznego dla klimatu systemu żywnościowego. Sektor handlu detalicznego jest wciąż daleki od wykorzystania pełnego potencjału, jaki posiada, aby realizować cele Porozumienia paryskiego.”
Co pokazuje europejska Superlista?
Najważniejsze wnioski z oceny 27 supermarketów:
- Lidl osiągnął najwyższe wyniki w każdym kraju, w którym był oceniany.
- Tylko siedem sieci opublikowało szczegółowe strategie redukcji emisji.
- Jedynie osiem sieci ma cele dotyczące transformacji białkowej.
- Tylko cztery z nich – w tym Lidl Polska – są zgodne z dietą planetarną.
- Kilka sieci (m.in. Albert Heijn, Jumbo, Lidl DE/NL) wspiera finansowo dostawców w redukcji emisji.
Transformacja białkowa: klucz do redukcji emisji
Produkcja żywności pochodzenia zwierzęcego odpowiada za największą część emisji w systemie żywnościowym. Dlatego zmiana struktury sprzedaży białka – na korzyść produktów roślinnych – jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi redukcji emisji pośrednich.
Raport wskazuje, że:
- większość sieci dopiero zaczyna działać w tym obszarze,
- tylko nieliczne mają konkretne, mierzalne cele,
- transformacja białkowa powinna stać się standardem branżowym.
Co dalej? Od ambicji do działania
Aby realnie przyczynić się do ograniczenia globalnego ocieplenia, supermarkety powinny:
- corocznie raportować emisje bezpośrednie i pośrednie,
- publikować szczegółowe mapy drogowe działań klimatycznych,
- wyznaczać krótkoterminowe cele redukcji,
- aktywnie wspierać przejście na białko roślinne,
- współpracować z dostawcami w całym łańcuchu wartości.
Pełny raport Superlist zawiera szczegółowe porównania między krajami i rekomendacje dla branży.
Źródło informacji: WWF Polska
