Rządowy projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich zakłada uproszczenie systemu dopłat, rozszerzenie katalogu objętych upraw oraz nowe zasady wsparcia dla producentów rolnych. Zmiany mają ograniczyć formalności i zwiększyć dostępność dopłat do polis. Projekt wpłynął do Sejmu 13 maja 2026 r. (druk nr 2581), a 15 maja 2026 r. został skierowany do I czytania w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W praktyce może to zachęcić większą liczbę rolników do korzystania z ubezpieczeń, a w konsekwencji przełoży się na lepsze zabezpieczenie produkcji rolnej w skali kraju. Jednocześnie uproszczenie procedur może zmniejszyć obciążenia administracyjne zarówno dla rolników, jak i instytucji obsługujących dopłaty.
Nowe uprawy z dopłatami do ubezpieczeń
Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie katalogu upraw objętych dopłatami do składek ubezpieczeniowych. Rząd chce objąć wsparciem także wierzbę do wyplatania oraz trawy nasienne.
Projekt precyzuje, co będzie uznawane za plon główny w przypadku wybranych upraw. Dla wierzby do wyplatania będą to części użytkowane gospodarczo, podobnie len i konopia włóknista, natomiast dla traw nasiennych – nasiona.
Zmiany mają umożliwić większej liczbie producentów korzystanie z systemu dopłat do polis na wiele ryzyk pogodowych i losowych.
Koniec z uzależnieniem dopłat od klasy gleby
Projekt zakłada odejście od uzależniania wysokości dopłat od klasy użytków rolnych. Oznacza to mniej formalności dla producentów rolnych, którzy nie będą już musieli składać oświadczeń dotyczących klasy gruntów.
Dopłata w wysokości 65 proc. będzie przysługiwać m.in. dla zbóż, rzepaku oraz nowych upraw, jeśli stawki ubezpieczenia nie przekroczą 15 proc. sumy ubezpieczenia – niezależnie od klasy gleby.
W przypadku tytoniu, warzyw gruntowych, truskawek czy drzew owocowych limit ten ma wynosić 25 proc. sumy ubezpieczenia.
Zmiany w dopłatach do ubezpieczeń zwierząt
Nowelizacja przewiduje również istotne zmiany dla hodowców zwierząt gospodarskich. Rząd chce wprowadzić dopłaty w wysokości 65 proc. do limitu 0,5 proc. sumy ubezpieczenia zwierząt, nawet jeśli zakłady ubezpieczeń zastosują wyższe stawki taryfowe.
Obecnie przekroczenie tego poziomu powoduje utratę prawa do dopłaty. Po zmianach producenci rolni nadal będą mogli korzystać ze wsparcia państwa, co ma zwiększyć dostępność ochrony ubezpieczeniowej.
Projekt zakłada także ograniczenie dopłat do ryzyka suszy jedynie dla wybranych upraw, takich jak zboża, rzepak, warzywa, ziemniaki czy drzewa owocowe.
Uproszczenie systemu i nowe obowiązki dla ubezpieczycieli
Rząd planuje uprościć system realizacji dopłat poprzez zastąpienie franszyzy integralnej franszyzą redukcyjną. Ma to ograniczyć zgłaszanie bardzo małych szkód, które nie mają większego znaczenia dla funkcjonowania gospodarstw.
Projekt wprowadza także nowe obowiązki dla zakładów ubezpieczeń. Firmy będą mogły zawierać umowy wyłącznie z producentami, którzy nie znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz nie mają obowiązku zwrotu niedozwolonej pomocy publicznej.
Ubezpieczyciele będą również zobowiązani do przechowywania dokumentacji przez 10 lat oraz przekazywania ministrowi rolnictwa szczegółowych sprawozdań dotyczących udzielonej pomocy.
Zgodnie z projektem nowe przepisy miałyby wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy. Oznacza to, że zmiany mogłyby zacząć obowiązywać jeszcze w tym roku, jeśli proces legislacyjny przebiegnie sprawnie.
Źródło:
