Od 1 września 2026 r. w polskich szkołach zaczną obowiązywać nowe standardy żywienia, które mają poprawić zdrowie uczniów i ograniczyć wpływ systemu żywnościowego na środowisko. W artykule publikujemy komentarz ekspertki WWF Polska, która podkreśla, że bardziej roślinny jadłospis to korzyść zarówno dla zdrowia dzieci, jak i dla planety.
Nowe zasady żywienia dla ponad 5 milionów uczniów
Ponad 5,3 mln uczniów w blisko 45 tys. placówek oświatowych obejmie rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia z 16 lutego 2026 r., które wprowadza kompleksową reformę szkolnych jadłospisów. To największa od lat zmiana w podejściu do żywienia dzieci i młodzieży, łącząca troskę o zdrowie publiczne z odpowiedzialnością za środowisko.
Nowe przepisy koncentrują się na ograniczeniu spożycia cukru, soli i tłuszczu oraz na kształtowaniu trwałych, zdrowych nawyków żywieniowych. Jednocześnie po raz pierwszy tak wyraźnie uwzględniają wpływ diety na klimat i zasoby naturalne, odwołując się do zasad diety planetarnej i przeciwdziałania marnowaniu żywności.
WWF: „To inwestycja w zdrowie i przyszłość planety”
Dr inż. Agata Szczebyło, specjalistka ds. systemów żywieniowych z Fundacji WWF Polska, podkreśla, że rozporządzenie jest ważnym krokiem w stronę nowoczesnej edukacji żywieniowej.
„To, co jemy, wpływa na nasze zdrowie tu i teraz, ale także – w mniej oczywisty sposób – na przyrodę i kolejne pokolenia. Więcej produktów roślinnych, w szczególności nasion roślin strączkowych, w diecie dzieci i młodzieży to inwestycja w zdrowie publiczne oraz przyszłość planety” – zaznacza ekspertka.
Co zmieni się w szkolnych jadłospisach?
Najważniejsze elementy reformy to:
- minimum jeden pełnowartościowy obiad roślinny tygodniowo, oparty na nasionach roślin strączkowych (soczewica, fasola, ciecierzyca),
- obowiązkowa roślinna alternatywa dla uczniów niespożywających mięsa lub ryb,
- większy udział produktów niskoprzetworzonych,
- zupy na wywarach warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu,
- nowe standardy dla sklepików i automatów, w tym ograniczenie cukru w napojach przygotowywanych na miejscu do 5 g na 250 ml,
- dopuszczenie sprzedaży wysokiej jakości produktów bezglutenowych oraz napojów roślinnych wzbogaconych w wapń i witaminę B12.
Zmiany mają zwiększyć dostępność zdrowych opcji dla dzieci o różnych potrzebach żywieniowych i wspierać bardziej zrównoważone wybory.
Partnerstwa kluczem do trwałej zmiany
Transformacja żywieniowa w szkołach wymaga współpracy administracji, organizacji pozarządowych i biznesu. Jak podkreśla Barbara Skuła-Dąbek, Dyrektorka Działu Partnerstw Strategicznych WWF Polska, nowe wytyczne to długo oczekiwana zmiana systemowa, ale ich skuteczność zależy od zaangażowania wielu stron.
„Mamy wreszcie narzędzia, które mogą realnie kształtować zdrowe nawyki żywieniowe dzieci i jednocześnie wspierać ochronę zasobów przyrodniczych. Bardziej roślinny i zrównoważony talerz jest korzystny dla zdrowia i klimatu” – mówi.
W proces włącza się również Lidl Polska, który deklaruje wspieranie transformacji białkowej i zwiększanie dostępności produktów roślinnych.
Co dalej? Edukacja i wsparcie kadr
Eksperci podkreślają, że samo rozporządzenie to dopiero początek. Aby zmiany były trwałe, konieczne jest:
- szkolenie intendenta i personelu kuchni,
- wsparcie placówek w praktycznym wdrażaniu nowych przepisów,
- budowanie świadomości wśród rodziców i opiekunów.
Spójność między tym, co dzieci jedzą w szkole, a tym, co widzą w domu, jest kluczowa, by zdrowe i prośrodowiskowe wybory stały się dla nich naturalnym standardem.
