Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał umowę z ORLEN Termika S.A. na dofinansowanie budowy nowoczesnego układu odzysku ciepła ze ścieków w Przepompowni Żerań w Warszawie. To jedna z najbardziej innowacyjnych inwestycji w stołecznym systemie ciepłowniczym, która ma jednocześnie ograniczyć emisje, zmniejszyć zużycie paliw kopalnych i zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w miejskim miksie energetycznym.
Ciepło z odpadów zamiast z paliw kopalnych
Nowy układ pozwoli odzyskać energię o mocy do 50 MWt, co odpowiada zapotrzebowaniu około 20 tys. warszawskich mieszkań. Instalacja będzie wykorzystywać dwie pompy ciepła zasilane stabilnym i lokalnym źródłem energii – surowymi ściekami przepływającymi przez pobliską przepompownię MPWiK na Białołęce. Cały strumień odzyskanego ciepła trafi do Elektrociepłowni Żerań, a następnie do miejskiej sieci ciepłowniczej.
Inwestycja przyniesie wymierne efekty środowiskowe: produkcję ponad 320 tys. GJ energii cieplnej rocznie ze źródeł odnawialnych oraz redukcję emisji CO₂ o ok. 62,7 tys. ton, czyli ponad 3% rocznej emisji elektrociepłowni. Jednocześnie spadnie zużycie węgla (o 679 822 GJ) i gazu ziemnego (o 30 632 GJ).
„Modernizujemy w ten sposób całą Warszawę”
Podczas podpisania umowy ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig‑Kloska podkreśliła znaczenie projektu dla transformacji energetycznej stolicy:
– Inwestycja pozwoli dostarczać zielone ciepło do około 20 000 gospodarstw domowych, wykorzystując ciepło odpadowe odzyskiwane ze ścieków. To pokazuje, że można skutecznie połączyć oczyszczanie miasta ze ścieków z produkcją ciepła dla mieszkańców, tworząc system o obiegu zamkniętym. Dzisiejsza umowa to element dużego planu inwestycyjnego: pierwsze dwie pompy ciepła o mocy 50 MW to dopiero początek większego systemu, który w kolejnych etapach ma objąć także Siekierki i Czajkę. Modernizujemy w ten sposób – można powiedzieć – całą Warszawę.
ORLEN Termika: przełom w myśleniu o energii dla miasta
Również przedstawiciele inwestora podkreślają, że projekt otwiera drogę do nowego modelu produkcji ciepła w Warszawie.
– Budowa układu odzysku ciepła ze ścieków to nowoczesne i przełomowe rozwiązanie, które pozwala wykorzystać energię cieplną z już dostępnego źródła – ścieków. Dzięki dofinansowaniu wdrożymy technologię, która zmniejszy zużycie paliw i pomoże sprostać rosnącym wymaganiom środowiskowym. To inwestycja, która realnie zmienia sposób myślenia o produkcji energii w Warszawie i otwiera nam drogę do kolejnych ambitnych projektów – mówi Andrzej Gajewski, prezes zarządu ORLEN Termika.
Jedna z największych inwestycji tego typu w Europie
Projekt będzie realizowany w latach 2026–2029 we współpracy z MPWiK. To jednak dopiero pierwszy etap. Kolejne instalacje mają powstać w Elektrociepłowni Siekierki, Oczyszczalni Ścieków „Pruszków” (2029 r.) oraz w Oczyszczalni „Czajka” (2030 r.). Łączna moc pomp ciepła do 2030 r. ma osiągnąć 182 MWt, a po dalszej rozbudowie – blisko 250 MWt. Będzie to jedna z największych inwestycji w odzysk ciepła ze ścieków komunalnych w Europie.
Element szerokiej modernizacji Żerania
Odzysk ciepła ze ścieków to część największego w historii programu modernizacji Elektrociepłowni Żerań. Od 2021 r. uruchamiane są kolejne niskoemisyjne jednostki, w tym blok gazowo‑parowy i kotłownie szczytowe. Celem jest całkowite odejście od spalania węgla do 2035 r.
Podczas wizyty na Żeraniu ministra Hennig‑Kloska rozmawiała również o budowie największego w Polsce akumulatora ciepła – zbiornika o pojemności 61 tys. m³, finansowanego z programu „Energia Plus”. Inwestycja o wartości ponad 152 mln zł ma zwiększyć efektywność pracy elektrociepłowni i ograniczyć zużycie paliw.
