Samorządy zyskają więcej czasu na walkę ze smogiem bez ryzyka luki prawnej. Do Sejmu trafił poselski projekt ustawy (druk nr 3308), zgodnie z którym dotychczasowe programy ochrony powietrza zachowają ważność maksymalnie do końca 2028 roku. Dokument reguluje też zasady ich rozliczania w okresie przejściowym.
Skierowany do zaopiniowania przez organizacje samorządowe dokument dotyczy programów przyjętych w 2020 roku i zaktualizowanych trzy lata później. Celem regulacji jest zapewnienie województwom i gminom stabilnych ram prawnych do prowadzenia inwestycji ekologicznych, tak aby wygasające harmonogramy nie przerwały trwających już procedur i programów wsparcia.
Jak długo będą obowiązywać obecne programy ochrony powietrza?
Zgodnie z założeniami projektu, dotychczasowe programy ochrony powietrza zachowają moc prawną do momentu uchwalenia nowych dokumentów lub do chwili osiągnięcia dopuszczalnych i docelowych poziomów substancji w powietrzu. Warunkiem wcześniejszego wygaśnięcia programu będzie jednak potwierdzenie poprawy jakości powietrza w corocznej ocenie.
Ustawodawca wyznaczył jednocześnie nieprzekraczalną granicę czasową dla tego rozwiązania – przedłużenie może trwać maksymalnie do 31 grudnia 2028 roku. Oznacza to, że samorządy zyskają dodatkowe dwa lata na przygotowanie i wdrożenie nowych dokumentów bez przestoju w realizacji obecnych zadań.
Ciągłość działań naprawczych i zasady ich oceny w okresie przejściowym
W trakcie wydłużonego obowiązywania dokumentów samorządy będą zobowiązane do kontynuowania długoterminowych działań naprawczych zapisanych w obecnych uchwałach. Projekt chroni w ten sposób ciągłość wieloletnich przedsięwzięć, takich jak wymiana nieefektywnych źródeł ciepła, termomodernizacja budynków czy rozwój niskoemisyjnego transportu publicznego.
Nowe przepisy precyzują także sposób rozliczania gmin i powiatów z postępów w tym dodatkowym czasie. Do weryfikacji realizowanych zadań posłużą tzw. wskaźniki specyficzne przyjęte w harmonogramie dla ostatniego pełnego roku kalendarzowego pierwotnego programu. Dzięki temu urzędnicy unikną konieczności tworzenia od zera nowych tabel sprawozdawczych na czas przejściowy.

Co dalej z projektem i dlaczego posłowie proponują zmiany?
Głównym celem inicjatywy jest uniknięcie luki prawnej i paraliżu organizacyjnego w samorządach, ponieważ horyzont czasowy wielu wojewódzkich programów przyjętych w 2020 roku kończy się z upływem 2026 roku. Równolegle w całej Unii Europejskiej trwa proces dostosowywania krajowych przepisów do nowych, bardziej rygorystycznych dyrektyw dotyczących jakości powietrza, na których wprowadzenie państwa członkowskie potrzebują czasu.
Projekt zakłada szybkie tempo wdrożenia. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Obecnie druk nr 3308 znajduje się na wczesnym etapie ścieżki legislacyjnej i czeka na opinie organizacji samorządowych, zanim trafi do dalszych prac w sejmowych komisjach.
Źródło:














