Hodowla psów od kilku lat idzie w całkiem nowym kierunku – powstawania uroczych ras „desingnerskich”. Łącząc psy rasowe o określonym wyglądzie i charakterze oczekujemy urodzenia się idealnego czworonoga wykreowanego pod nasze wyobrażenia. Niestety najnowsze badania rozwiewają te wątpliwości, podkreślając ryzyko, jakie niesie za sobą stworzenie hybrydy o rozczulającej nazwie „labradoodle”, czy „maltipoo”. Rosnąca popularność niekontrolowanych hodowli desingnerskich kundelków, zagraża nie tylko przyszłości tradycyjnych ras, ale również dobrostanowi tych zwierząt i bezpieczeństwu opiekunów.
Hodowla psów rasowych jest ściśle kontrolowana przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) oraz Związek Kynologiczny w Polsce (ZKwP), co pozwala mieć pieczę nad etycznym rozmnażaniem czworonogów. Każda legalna hodowla powinna być zarejestrowana, aby mieć pewność, że pies z niej zakupiony jest zgodny z typem rasy i ma znane pochodzenie. Żadna z ras hybrydowych nie została uznana przez ZKwP oraz FCI.
Jakie rasy psów są teraz modne?
Nowe rasy psów staja się coraz modniejsze zarówno w Polsce, jak i na świcie. Krzyżówki lubianych i docenianych za charakter (golden retriver) oraz za wygląd (pudel) czworonogów podbijają serca ludzi, a hybrydy w typie „doodle” są coraz częściej spotykane. Jakie rasy psów są teraz na topie?
Bezprecedensowo rasy hybrydowe zaczynają wychodzić na prowadzenie, wyprzedzając znane i kochane rasy psów takich jak labradory, owczarki niemieckie, czy yorkshire terier. Najpopularniejsze stają się mieszanki z pudlem, co wynika z ich przykuwającego wzrok wyglądu, niesamowitej inteligencji oraz hipoalergiczności. Do najczęściej kupowanych psich hybryd zaliczamy:
- goldendoodle = golden retriver + pudel,
- labradoodle = labrador retriver + pudel,
- cockapoo = cocker spaniel + pudel,
- maltipoo = maltańczyk + pudel.
Nie można odjąć tym pieskom uroczego wyglądu i spojrzenia „wiecznego szczeniaka”, które przyciągają osoby marzące o pięknym towarzyszu. Dodatkowo obietnica hipoalergiczności, rozmiary umożliwiające życie w małych mieszkaniach oraz rzekome umiarkowane potrzeby energetyczne nakręcają „psią inżynierię”. Ponadto 62% nabywców hybryd wierzy, że mieszanki takie będą zdrowsze od ich rasowych odpowiedników, które coraz częściej uważane są za obciążone wadami genetycznymi w czasie hodowli.
Rasy psów hybrydowych – mit idealnych genów i zdrowia
Celem krzyżowania ze sobą psów rasowych o ściśle określonych cechach jest uzyskanie idealnego połączenia ich najlepszych składowych. Jednak genetyka nie jest aż tak zero-jedynkowa jak byśmy tego oczekiwali.
Złudny jest również fakt, że pierwsze pokolenie szczeniaków-hybryd będzie faktycznie idealne. Niestety kolejne mioty zgodnie z zasadami dziedziczenia, mogą odziedziczyć skrajnie niekorzystny zestaw cech np. podszerstek spaniela połączony z długimi i niewymieniającymi się włosami pudla. Jest to przepis na kłopoty w pielęgnacji i bolesne dla psa kołtuny.
Kolejnym mitem jest tzw. heterozja, czyli wigor mieszańców, który ma zapewniać im dłuższe życie i większą odporność na schorzenia typowe dla ras. Teoria ta argumentowana jest większą różnorodnością genetyczną, jednak hybrydy psów żyją praktycznie tak samo długo jak ich rasowe odpowiedniki, jednak wciąż krócej od typowych kundelków.
Ponadto rasy hybrydowe psów nie są wolne od chorób genetycznych – wręcz przeciwnie. Te urocze pieski są bardzo podatne na schorzenia typowe dla obu ras. Wzrastająca świadomość o cierpieniu ras brachycefalicznych, wydaje się ignorowana, kiedy powstają mieszanki mopsa z beaglem: puggle, czy buldoga francuskiego z chihuahua, tworząc cierpiącą od urodzenia mieszankę znaną pod nazwą bullhuahua. Miniaturyzacja hybryd idzie również w złym kierunku. Takie „kieszonkowe” psy doświadczają problemów z zębami i zapadaniem tchawicy.
Rasy psów hybrydowych – mieszanki wybuchowe
Powstałe hybrydy psów mają być idealnymi towarzyszami łączącymi najlepsze cechy charakteru obojga rodziców. Reklamowane są jako psy rodzinne, inteligentne oraz łatwe w prowadzeniu. Niestety najnowsze analizy 10 tysięcy przypadków hybryd rozwiewają tę idealną wizję.
Wnikliwa analiza oficjalnych kwestionariuszy wykazała wiele niepokojących faktów, na które powinny zwrócić uwagę osoby planujące zakup rasy hybrydowej. Wyniki badań wskazały, że urocze psy typu „doodle” wykazywały więcej niepożądanych zachowań niż ich rasowi rodzice w 44,4% porównań.
Do zaobserwowanych zaburzeń behawioralnych należą wysoki poziom agresji skierowanej przeciwko właścicielowi oraz rywalizacja między innymi psami u uroczych cockapoos. Z drugiej strony zaobserwowano częsty lęk separacyjny oraz strach przed bodźcami zewnętrznymi u cavapoo. Z pozoru niezwykle łagodna i przyjacielska mieszanka goldendoodle wykazuje zwiększoną lękliwość do innych psów, co przekłada się na niebezpieczną i nieprzewidywalną agresję lękową.
Skąd biorą się problemy behawioralne u psów? Łączenie genów odpowiedzialnych za instynkty ras hybrydowych odbywa się na drodze losowej. Te czynniki łączą się w mieszankę wybuchową popędu łowieckiego spaniela z pudlem o wysokich potrzebach stymulacji. Kolejnym problemem jest brak kontroli zewnętrznej oraz rygorystycznej selekcji hodowlanej. Nabywcy przygotowani na psa-pluszaka, nie zdają sobie sprawy z realnych potrzeb nowego członka rodziny. Niestety sfrustrowany i znudzony pupil, potrafi nie tylko niszczyć rzeczy, czy głośno wokalizować, ale również nabyć wiele zaburzeń w tym lęki i agresję.
Pseudohodowle psów hybrydowych
Niestety brak uznania przez ZKwP ras mieszańcowych prowadzi do ich niekontrolowanej hodowli, co przekłada się zarówno na genetykę jak i warunki życia. Brak obowiązkowych badań pod kątem chorób dziedzicznych oraz masowe rozmnażanie psów z racji dużego zainteresowania to prosta droga do tragedii setek istnień. Ponadto sprzedawanie „wyjątkowych” i „rzadkich” umarszczeń bez informacji o związanych z nimi defektami genetycznymi, jest niezwykle częstą praktyką. Dla przykładu tzw. blue french bullgog o niesamowitej barwie łączy się z wadą genetyczną łysienia plackowatego oraz osłabioną odpornością.
Rasy psów hybrydowych to kolejna zachcianka ludzi, szukających pluszaka zamiast członka rodziny. Taka niekontrolowana „inżynieria genetyczna” może być niebezpieczna zarówno dla zdrowia jak i dobrostanu nowopowstających ras.
Źródła:
Bryson GT, O’Neill DG, Belshaw Z, Brand CL, Packer RMA. Comparing undesirable behaviours between 'designer’ Poodle-cross dogs and their purebred progenitor breeds. PLoS One. 2026 Mar 19;21(3):e0342847. doi: 10.1371/journal.pone.0342847. PMID: 41854121; PMCID: PMC13001074.
Mata F, Mata A. Investigating the relationship between inbreeding and life expectancy in dogs: mongrels live longer than pure breeds. PeerJ. 2023 Jul 19;11:e15718. doi: 10.7717/peerj.15718. PMID: 37483958; PMCID: PMC10362839.
Youens E, O’Neill DG, Belshaw Z, Neufuss J, Tivers MS, Packer RMA. „You could get the best of both breeds or the worst of both”: UK public attitudes towards crossbreeding in dogs – with a specific focus on brachycephalic dogs. PLoS One. 2026 Jan 14;21(1):e0336661. doi: 10.1371/journal.pone.0336661. PMID: 41533722; PMCID: PMC12803474.
