Olej palmowy jest bardzo popularny i chętnie stosowany w domowej kuchni oraz przez producentów żywności, co wynika z niskiego kosztu produkcji, przy wysokiej wydajności palm. Tłuszcz ten występuje w wielu produktach, m.in. w ciastkach, w batonikach, w margarynie, a nawet w chlebie tostowym. Czy ma negatywny wpływ na zdrowie człowieka i środowisko?
Olej palmowy: surowy, rafinowany czy utwardzony?
Analizując wpływ oleju palmowego na organizm, istotne jest, aby uwzględnić, o jakim rodzaju oleju mówimy. Wyróżniamy olej surowy, rafinowany i utwardzony, a różnice między nimi są znaczące.
Surowy olej palmowy
Ta forma oleju odznacza się najwyższą zawartością substancji odżywczych. Zawiera α-karoten, β-karoten i likopen.
Rafinowany olej palmowy
Podczas obróbki termicznej olej traci swoje właściwości odżywcze, a proces ten generuje szkodliwe substancje, które mogą być rakotwórcze. Rafinowany olej palmowy jest zdrowszy od utwardzonych tłuszczów roślinnych.
Utwardzony olej palmowy
Jest to olej, który ma stałą konsystencję i dużą odporność na wysoką temperaturę. Zapewnia on produktom odpowiednią teksturę i zapobiega przypalaniu się podczas długiego smażenia. Niestety proces uwodornienia prowadzi do powstawania szkodliwych izomerów trans, które mogą zwiększać ryzyko chorób. Wielu producentów żywności używa właśnie tego rodzaju oleju, np. w słodyczach.
Dlaczego lepiej unikać oleju palmowego?
Wpływ na zdrowie człowieka
Olej palmowy składa się z około 50% nasyconych kwasów tłuszczowych (kwas palmitynowy, kwas oleinowy i kwas linolowy). Jest to wartość zbliżona do tej występującej w tłuszczach zwierzęcych. Tłuszcze te spożywane w nadmiarze są przyczyną wielu chorób: miażdżycy, chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów. Dodatkowo powodują podwyższenie poziomu cholesterolu, cukrzycę i otyłość.
Wpływ na środowisko
Główne obszary upraw oleju palmowego znajdują się w Malezji i Indonezji, gdzie jego produkcja często odbywa się bez odpowiedniej kontroli. W wyniku tego dochodzi do niekontrolowanej wycinki lasów tropikalnych oraz podpaleń, które mają na celu uzyskanie nowych terenów pod uprawy. Pożary lasów uwalniają ogromne ilości dwutlenku węgla, przyczyniając się do zmian klimatu.
Dodatkowo prowadzi to do utraty bioróżnorodności. Zagrożone wyginięciem są różne gatunki zwierząt, np.: słonie, orangutany, tygrysy czy pantery. Mieszkańcy lokalnych społeczności często tracą dostęp do czystej wody pitnej z powodu zanieczyszczenia gleby i wód przez niewłaściwe stosowanie środków chemicznych.
Przy wyborze produktów spożywczych warto zwrócić uwagę na etykiety, aby wybierać te zawierające nierafinowane tłuszcze roślinne. Oleje zimnotłoczone stanowią lepszą alternatywę dla oleju palmowego i korzystnie wpływają na nasze zdrowie oraz samopoczucie. Wybierając tradycyjne przepisy i ograniczając przetworzoną żywność, dbamy o nas samych, a jednocześnie wspieramy ochronę środowiska oraz zagrożone gatunki.
