Od środy 12 sierpnia 2026 roku w Unii Europejskiej obowiązują nowe dyrektywy dotyczące opakowań w ramach rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). Kolejne zmiany wprowadzane będą stopniowo, aż do 2040 roku. Obecnie wprowadzono limity dla tzw. wiecznych chemikaliów w opakowaniach na żywność. Planowane są także zmiany w wyglądzie i recyklingu butelek PET. Jak konsumenci odczują nowe zmiany?
Czym jest PPWR? Kiedy przepisy wejdą w życie?
PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) to unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Dokument ten wprowadza system na europejskim rynku mający na celu zmianę zasad odpowiedzialności za opakowania. Nowe przepisy obejmują producentów opakowań, importerów, dystrybutorów, firmy e-commerce, a nawet operatorów logistycznych.
Większość przepisów rozporządzenia weszła w życie 12 sierpnia 2026 r. Wprowadzono już m.in. zakaz używania substancji per- i polifluoroalkilowych (tzw. wiecznych chemikaliów) w produkcji opakowań, które praktycznie nie ulegają rozkładowi w środowisku naturalnym i mają kontakt z żywnością, w stężeniu równym dopuszczalnym wartościom lub je przekraczającym..
Folie jednorazowego użytku używane jako opakowania na owoce i warzywa o masie poniżej 1,5 kg. przyczyniają się do generowania dużej ilość trudnych do zutylizowania odpadów. Od 1 stycznia 2030 roku nie będą mogły być wprowadzane do obrotu.
Kolejne przepisy rozporządzenia zaczną obowiązywać w 2027 i 2028 r. Najpierw konsumenci będą musieli mieć zapewnione korzystanie z własnych opakowań przy sprzedaży jedzenia na wynos bez dodatkowych opłat. Następnie wejdzie w życie system informowania o składzie materiałowym opakowania na etykiecie produktu. W 2040 roku, w ramach rozporządzenia PPWR, nastąpią zmiany w wyglądzie butelek PET.
Zmiany w wyglądzie butelek PET
Kluczowym założeniem unijnych przepisów jest stopniowe zwiększanie udziału tworzyw pochodzących z odzysku (tzw. recyklatu) w nowo wytwarzanych opakowaniach.
Od 1 stycznia 2030 r. opakowania z tworzyw sztucznych będą musiały zawierać minimalną ilość materiału z recyklingu. Od 1 stycznia 2040 r. progi te znacznie wzrosną.
Duże wykorzystanie przetworzonego plastiku doprowadzi do zauważalnej zmiany na półkach sklepowych. Nowe butelki i opakowania z tworzyw staną się bardziej mętne, ciemniejsze oraz mniej przezroczyste niż te, które obecnie są dostępne.
W celu zapewnienia surowca do produkcji recyklatu unijne rozporządzenie PPWR nakłada na państwa członkowskie obowiązek osiągnięcia do 2029 roku co najmniej 90 proc. butelek plastikowych PET oraz puszek metalowych na napoje (o pojemności do 3 litrów).
System kaucyjny został wprowadzony, aby państwa Unii Europejskiej osiągnęły ten cel. Niektóre kraje mogą przy tym rozszerzyć ten mechanizm o inne kategorie odpadów np. szklane butelki jednorazowe.
Poza zmianą kolorystyki butelek PET, opakowania mają mieć minimalną masę i objętość – znikną podwójne dna, małe produkty czy zbędne ścianki w pudełkach.
Państwa członkowskie i organy krajowe mają być odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów, ale w początkowym okresie nie powinny nakładać kar za nieprzestrzeganie przepisów, lecz współpracować z firmami w celu zapewnienia przestrzegania rozporządzenia.
