W aglomeracji wrocławskiej wyznaczono właśnie 13 tys. ha lasów o wiodącej funkcji społecznej – pierwszych w Polsce terenów leśnych zarządzanych w sposób szczególnie ukierunkowany na potrzeby mieszkańców. Większość z nich otrzymała status lasów ochronnych decyzją Ministra Klimatu i Środowiska, co oznacza ograniczenia w pozyskaniu drewna i zmodyfikowaną gospodarkę leśną.
Lasy społeczne wokół Wrocławia – 13 tys. ha nowego podejścia do gospodarki leśnej
Na obszarze czterech nadleśnictw i 9 gmin powołano właśnie lasy o wiodącej funkcji społecznej w aglomeracji wrocławskiej. Łącznie jest to 13 tys. ha. Duża część została ustanowiona między innymi decyzjami Ministra Klimatu i Środowiska jako lasy ochronne. Na tym obszarze prowadzona będzie zmodyfikowana gospodarka leśna ukierunkowana na maksymalizację funkcji społecznych lasów.
20 lipca w Nadleśnictwie Miękinia, na terenie Lasu Mokrzańskiego, odbyło się uroczyste odsłonięcie tablicy poświęconej lasom o wiodącej funkcji społecznej wyznaczonych wokół Wrocławia. W wyniku wielomiesięcznych uzgodnień wypracowano wspólną propozycję obejmującą lasy na terenie czterech nadleśnictw (Oborniki Śląskie, Miękinia, Oleśnica Śląska i Oława) oraz dziewięciu gmin, o łącznej powierzchni 13 tys. ha.
Lasy ochronne i ograniczenia pozyskania drewna
Z tego ponad 11,6 tys. ha objęto decyzjami ministry klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski statusem lasów ochronnych, wprowadzając na tym obszarze ograniczenia w zakresie pozyskania drewna oraz modyfikacje gospodarki leśnej ukierunkowane na wzmocnienie funkcji społecznych. Dodatkowo pozyskanie drewna będzie ograniczone na obszarze 1600 ha wyłącznie do ściśle określonych sytuacji związanych z bezpieczeństwem publicznym i sanitarnym lasów.
Pozostały obszar uzgodniony w ramach konsultacji społecznych, rozpoczętych jeszcze w 2024 r., został włączony do wrocławskich lasów społecznych na podstawie Zarządzenia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w sprawie zasad wyznaczania i prowadzenia gospodarki leśnej w lasach o wiodącej funkcji społecznej. Dzięki temu cały uzgodniony obszar będzie objęty szczególnym, prospołecznym sposobem gospodarowania.
Wrocław – pierwszy model lasów społecznych w Polsce
„Lasy wokół aglomeracji wrocławskiej to pierwsze lasy o wiodącej funkcji społecznej w Polsce. (…) To historyczny moment i początek nowego podejścia do ochrony lasów – z myślą przede wszystkim o mieszkańcach” – podkreśla Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska.
Proces wyznaczania lasów o wiodącej funkcji społecznej został zainicjowany w kwietniu 2024 r. i objął czternaście polskich miast, w tym Wrocław.
Dlaczego lasy społeczne są ważne?
Lasy społeczne to miejsca, w których mieszkańcy mogą odpoczywać, uprawiać sport, uczyć się o przyrodzie i spędzać czas blisko natury. Jednocześnie pełnią kluczowe funkcje środowiskowe: zatrzymują wodę, regulują klimat, oczyszczają powietrze i chronią glebę.
„Dlatego łączymy ochronę tych funkcji z odpowiedzialnym sposobem prowadzenia gospodarki leśnej” – dodaje ministra.
Dialog jako fundament zmian
Za organizację procesu we Wrocławiu odpowiadali m.in. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Wojewoda Dolnośląski, RDLP we Wrocławiu oraz niezależny facylitator. W pracach uczestniczyli przedstawiciele samorządów, organizacji społecznych, naukowcy, RDOŚ, IBL, przedsiębiorcy leśni oraz parlamentarzyści.
„To pierwszy taki projekt w Polsce po 1989 roku i dowód, że nawet trudne zmiany można przeprowadzić dzięki współpracy i determinacji” – mówi Mikołaj Dorożała, Główny Konserwator Przyrody.
Kolejne miasta w procesie
Projekt wyznaczania lasów społecznych jest kontynuowany w dziewięciu aglomeracjach: Bielsko-Biała, Trójmiasto, Łódź, Kraków, Katowice, Poznań, Toruń/Bydgoszcz, Szczecin oraz Warszawa.
Planowane działania obejmują m.in.:
- analizę aktualnych danych przyrodniczych i leśnych,
- geoankietę dla mieszkańców,
- spotkania konsultacyjne,
- przypisanie scenariuszy gospodarki leśnej do obszarów lasów społecznych.
Czym są lasy o wiodącej funkcji społecznej?
Lasy o wiodącej funkcji społecznej to lasy szczególnie ważne dla mieszkańców ze względu na funkcje:
- rekreacyjne,
- zdrowotne,
- krajobrazowe,
- przyrodnicze.
Gospodarka leśna prowadzona jest w nich w sposób zmodyfikowany, a część najcenniejszych przyrodniczo lasów może być wyłączona z pozyskania drewna.
