Niedźwiedzie w Polsce są gatunkiem ściśle chronionym, jednak niebezpieczeństwo czyha na nie ze strony naszych sąsiadów – Słowacji. Na początku kwietnia słowacki rząd zaplanował odstrzał 350 drapieżników z powodu ataku na człowieka. Niestety nie przestrzegając granic terytorialnych zwierzęta wędrują na słowacką część Tatr oraz Bieszczad. Czy polskie niedźwiedzie są w śmiertelnym niebezpieczeństwie?
Niedźwiedź brunatny jest gatunkiem wzbudzającym mieszane uczucia – sympatię, bo w końcu to najbardziej popularny „pluszowy miś”, kochanym przez dzieci i uroczo wyglądającym. Jest to jednak również duże zwierzę o ogromnej sile i z zaciekłością broniące swoich młodych. Pomimo, że ataki na ludzi zdarzają się bardzo rzadko, należy zachowywać środki ostrożności w trakcie wędrówek górskich oraz zabezpieczać swoje śmieci, aby nie zapraszać niedźwiedzi w pobliża zabudowań.
Czy na Słowacji można legalnie polować na niedźwiedzie? Decyzja o odstrzale
Cień padł na przyszłość niedźwiedzi. O ich losie przesądził śmiertelny przypadek mężczyzny najprawdopodobniej zabitego przez to zwierzę. Ciało poszkodowanego znaleziono w pobliżu przynęty, w niedużym odstępie od gawry niedźwiedzi.
Władze Słowacji wprowadziły stan nadzwyczajny obejmujący 55 z 79 powiatów w kraju. Zaplanowano odstrzał 350 osobników, co może stanowić nawet do 1/3 zwierząt tego gatunku występujących na terenie sąsiadującym z Polską.
Minister środowiska Słowacji argumentuje tą drastyczną decyzję ignorancją problemu przez lata oraz nietrafnymi szacunkami dotyczącymi liczby niedźwiedzi w kraju. Premier Robert Fico zaznacza, że ludzie boją się chodzić do lasu, więc musi podjąć stanowcze kroki.
Problem z niedźwiedziami nie jest nowy – w 2024 roku na Słowacji odnotowano 1900 kontaktów z człowiekiem oraz 13 ataków. Wtedy z tego powodu zabito 144 zwierzęta. Ponadto władze kraju domagają się obniżenia statusu ochrony niedźwiedzi. Taka decyzja może wpłynąć tragicznie na populację europejską tych drapieżników.
Niedźwiedzie są chronione na mocy wielu dokumentów obowiązujących całą Europę. Ponadto w sierpniu 2024 roku Komisja Europejska potwierdziła, że państwa członkowskie nie mogą prowadzić odstrzału prewencyjnego tego gatunku. Czy powstrzyma to Słowację przed postawieniem wyroku śmierci przed setkami niedźwiedzi?
„Nie pozwólmy strzelać do niedźwiedzi!” – apeluje Greenpeace
Aktywiści wyrażają swoje zaniepokojenie oraz oburzenie decyzją władz Słowacji dotyczącej odstrzału niedźwiedzi. W swoim liście do Premiera Słowacji oraz Komisarz Unii Europejskiej ds. Środowiska Greenpeace argumentuje, że „to zbyt uproszczone, doraźne działanie, które ignoruje dowody naukowe oraz zasady zrównoważonej ochrony przyrody”.
Niestety drastyczna decyzja wydaje się mieć głównie podłoże polityczne, a nie oparte na wiedzy biologicznej. Organizacja wzywa naukowców oraz ekspertów do pomocy w tej beznadziejnej sytuacji. Wierzą, że jedynym trwałym rozwiązaniem, nie jest zdziesiątkowanie populacji, a edukacja społeczeństwa oraz zapobieganie konfliktom na linii człowiek-niedźwiedź.
Istotną kwestią jest również ochrona osobników wędrujących między Polską, a Słowacją w Tatrach i Bieszczadach. Niedźwiedzie w naszym kraju są gatunkiem ściśle chronionym, a ich populacja liczy jedynie 100-120 osobników. Jako kraj nie możemy pozwolić na utratę tych drogocennych i aktywnie chronionych zwierząt. Drapieżniki te są nieodzowną częścią karpackiego ekosystemu, regulując populację innych zwierząt oraz zwiększając regenerację roślin.
Chcesz chronić polskie niedźwiedzie lub nie godzisz się na bezcelowy odstrzał kilkuset majestatycznych zwierząt? Podpisz petycję na https://dzialaj.greenpeace.pl/niedzwiedzie. Każdy głos się liczy!
Co zrobić w przypadku spotkania z niedźwiedziem?
Ważnym aspektem w obecnej sytuacji jest edukacja społeczeństwa oraz odpowiedzialna reakcja w razie spotkania z dużym drapieżnikiem.
W trakcie wędrówek górskich na początku wiosny istnieje możliwość spotkania niedźwiedzia wraz z młodymi. Zwierzęta najprawdopodobniej szukają czegoś do jedzenia po spędzeniu snu zimowego i utraty zapasów energetycznych. W jaki sposób zachować się w razie spotkania z dzikim zwierzęciem?
Pamiętaj, że jesteś w jego domu. Niedźwiedzie również poruszają się wydeptanymi ścieżkami oraz szlakami turystycznymi. Nic dziwnego, więc że możesz się natknąć na niego w trakcie trekkingu.
Staraj poruszać się z grupą ludzi oraz zachować się głośno. Pozwoli to drapieżnikowi na wcześniejsze wykrycie człowieka oraz oddalenie się w bezpieczne miejsce. Jeśli podróżujesz sam, możesz zaopatrzyć się w np. dzwoneczek, a spacerując z psem – nie spuszczaj go ze smyczy.
Nie zwabiaj bezmyślnie niedźwiedzi np. pozostawiając za sobą jedzenie. Dokarmianie dzikich zwierząt może narazić ciebie jak i innych na niebezpieczeństwo.
Jeśli zobaczysz niedźwiedzia postaraj się powoli odejść. Mów do drapieżnika spokojnym głosem i poruszaj szeroko rękami. Nie panikuj, nie biegnij. Jeśli zwierzę podchodzi do ciebie zachowuj się coraz głośniej – nie naśladuj jednak odgłosów dzikich zwierząt, ani piskliwych tonów.
Gdy znajdziesz się w bardzo bliskim kontakcie z niedźwiedziem, który nie reaguje na twoje dotychczasowe działania, połóż się powoli na brzuchu oraz zasłoń ramionami głowę i szyję. Udawanie „martwego” powinno skutecznie przekonać zwierzę, że nie jesteś zagrożeniem oraz odejdzie.
Pomimo bardzo rzadkich ataków niedźwiedzi na ludzi należy zachować ostrożność oraz w miarę możliwości wycofać się w porę, aby uniknąć konfrontacji. Pamiętajmy, że to my jesteśmy gośćmi w lesie i respektujmy przestrzeń dzikich zwierząt. Przy odpowiedzialnym zachowaniu zapewnimy bezpieczeństwo zarówno dużym drapieżnikom jak i ludziom.
Źródła:
dzialaj.greenpeace.pl
