Łoś euroazjatycki w Polsce objęty jest całoroczną ochroną gatunkową – zabronione są polowania na te zwierzęta. Ministerstwo rolnictwa od dłuższego czasu jednak próbuje zmienić ten stan rzeczy. W negocjacjach kartą przetargową stają się nie tylko łosie, ale również ptaki łowne, które niedawno zostały objęte ochroną. Jaka przyszłość czeka łosie w Polsce?
Łoś objęty jest ochroną od prawie 25 lat. Jego zdziesiątkowana populacja przez ten czas się odbudowała, a zwierzęta te wróciły do dawnej majestatycznej formy. Zakaz polowań sprawił, że ich poroża są większe i bardziej rozbudowane, a ich populacja stabilniejsza. Teraz myśliwi przymierzają się do prób przekonania rządu do zezwolenia na odstrzał zregenerowanej populacji łosi.
Ochrona 5 gatunków ptaków w zamian za łosie?
22 września po długich negocjacjach wykreślono z listy gatunków łownych 5 gatunków ptaków: jarząbka, głowienki, czernicy, słonki oraz łyski. Zanim jednak do tego doszło, ministerstwo rolnictwa postanowiło postawić na szali kolejny gatunek „w zamian” za ochronę ptaków.
Minister rolnictwa Stefan Krajewski licytuje losy zwierząt, mówiąc, że: „widzi szansę na moratorium dla pięciu gatunków ptaków, ale czas zakończyć moratorium na odstrzał łosia”. Targowanie życiem chronionych gatunków wzbudziło głośny sprzeciw przyrodników i organizacji zajmujących się ochroną przyrody.
Na szczęście Ministerstwo klimatu czuwa nad sytuacją i nie popiera zmian w prawie dotyczącym polowania na łosie. „Oczywiście, my w resorcie klimatu i środowiska nie planujemy żadnych zmian w tym obszarze; też nie widzimy podstaw merytorycznych. […] Dyskusja o ptakach toczyła się zupełnie obok i to nie powinno mieć nic wspólnego z tym, żebyśmy teraz negocjowali takie czy inne zwierzę za ochronę innych zwierząt” – wypowiada się Mikołaj Dorożała, wiceminister Klimatu i Środowiska.
Postrzelony łoś. Czy to pierwsza ofiara frustracji myśliwych?
W gorącym czasie rozmów na temat przyszłości łosi w Polsce, doszło do tragicznych wydarzeń. Z nocy na 26-27 września 2025 roku postrzelono samicę łosia w gminie Czyżew w województwie podlaskim.
Łoś został trafiony kulą i zostawiony na pewną śmierć, a myśliwy, który dokonał strzału, uciekł z miejsca zdarzenia. Zwierzę konało całą noc i umarło nad ranem w polu kukurydzy. Znaleziona kula w brzuchu samicy stanie się dowodem w sprawie, co może umożliwić policji znalezienie sprawcy. Myśliwemu grozi do trzech lat pozbawienia wolności, za nielegalny odstrzał gatunku objętego moratorium.
Organizacja „Niech Żyją” ze smutkiem i rozżaleniem zadaje kolejne pytanie do myśliwych: „Czy znów ktoś pomylił z dzikiem?”. Niestety ciężko w tej sytuacji o pomyłkę z gabarytowo o wiele większym zwierzęciem. „Według myśliwych, który byli na miejscu przy znalezieniu zwierzęcia, łosza podczas oddawania strzału musiała stać, bo strzelona została w łopatkę, a zatem powinien być świadomy, do jakiego zwierzęcia strzela” – dodaje organizacja na swoim profilu na Facebook’u.
Czy łoś jest chroniony? – aktualna sytuacja łosi w Polsce
Od 2001 roku obowiązuje moratorium na odstrzał łosi, co umożliwiło na odrodzenie populacji tych zwierząt. Aktualnie liczebność łosi w Polsce szacuje się na 34-38 tysięcy osobników. Niestety obecnie nie jest prowadzony ogólnopolski, ciągły monitoring tego gatunku, więc nie posiadamy dokładnych danych. Wiemy jednak, że łosi jest znaczenie mniej niż innych jeleniowatych, co nie powinno przesądzać o ich losie i zgodzie na odstrzał.
Kolejnymi argumentami lobby myśliwskiego jest powodowanie szkód w uprawach rolnych przez te kopytne. Łoś jak inne zgryzające zwierzęta zawsze będzie szukał łatwo dostępnego pożywienia. Obecnie można skutecznie ogradzać i sadzić plony w taki sposób, aby zminimalizować szkody spowodowane przez roślinożerców. Na rynku odstępne są również środki odstraszające, które mogą rozwiązać problem.
Kolejnym ważnym problemem są kolizje łosi z samochodami. Z racji na duże gabaryty zwierząt oraz ich długie nogi, takie zetknięcie przy dużej prędkości może być tragiczne. Jednak pomimo zgłaszanego problemu, naukowcy nie posiadają dokładnych statystyk z ilością wypadków drogowych przy udziale łosi, ponieważ policja nie przeprowadza takiej dokumentacji w miejscu zdarzenia. Można, więc się domyślać, że ich procent nie jest duży.
Łosie są zwierzętami wędrującymi na duże odległości, przez co spotykamy się na drogach. Rozwiązaniem sprawy może być otwarcie przejść dla zwierząt nad drogami, które miały zapobiec rozprzestrzenianiu się ASF. Niestety sposób ten okazał się nieskuteczny (nie zatrzymuje choroby), a uniemożliwił przemieszczanie się dużych kopytnych. Z tego powodu łosie szukając przejścia, są zmuszone przecinać drogi szybkiego ruchu.
Naukowcy chcą chronić ten niesamowity gatunek. O łosiach wypowiada się Radosław Ślusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot:
– „Powinniśmy być dumni z tego, że Polska jako kraj potrafi chronić tak charyzmatyczne zwierzę. Łosie budzą powszechną sympatię, czym przyciągają turystów. Pełnią też niezwykle ważną rolę w przyrodzie. Moratorium mogłoby być więc zdjęte tylko pod warunkiem wpisania tego gatunku na listę gatunków chronionych. Byliśmy już blisko całkowitej utraty łosi w Polsce. Apelujemy więc do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o rozsądek i kierowaniem się faktami naukowymi, a nie uleganie populistycznym hasłom”.
Źródła:
oko.press.pl
„Niech Żyją” – Facebook
Robert Maślak – Facebook
