Susze, powodzie i huragany – coraz częstsze i gwałtowniejsze zjawiska będące konsekwencją zmian klimatu – dotykają dziś wszystkie regiony Polski. Ich skutki to nie tylko straty w ludziach i majątku, lecz także rosnące obciążenia finansowe dla państwa i samorządów. Podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach zaprezentowano założenia nowej odsłony Krajowej Strategii Adaptacji do Zmian Klimatu, która ma pomóc ograniczać te koszty i wzmacniać odporność lokalnych społeczności.
Uczestnicy panelu „Adaptacja do zmian klimatu” podkreślali, że czas na działania jest ograniczony. „Nie mamy luksusu czasowego pracowania nad strategią, a dopiero później przechodzenia do rozwiązań legislacyjnych czy do konkretnych projektów” – zgod-ili się eksperci, wskazując zarówno na skalę zagrożeń, jak i konieczność wdrażania praktycznych rozwiązań wspierających samorządy.
„Sama tylko ostatnia wielka powódź w południowej Polsce kosztowała 13 miliardów złotych. Ryzyko klimatyczne przenika wszystkie gałęzie gospodarki i wymaga zaangażowania wielu instytucji” – tłumaczył Paweł Jaworski, dyrektor Departamentu Strategii i Odporności Klimatycznej w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Z danych Instytutu Ochrony Środowiska wynika, że w latach 2001–2019 ekstremalne zjawiska pogodowe – susze, pożary, powodzie i podtopienia – kosztowały budżet państwa nawet 115 mld zł. Od tego czasu sytuacja klimatyczna jedynie się pogorszyła, a lokalne i regionalne kataklizmy wciąż powodują straty w ludziach i majątku.
„Dlatego przygotowujemy nową odsłonę Krajowej Strategii Adaptacji, która będzie prawie w całości sfinansowana z funduszy Unii Europejskiej. Wspólnota bowiem bardzo duży nacisk kładzie dzisiaj na właśnie przygotowanie i zabezpieczenie krajów członkowskich w kontekście zmian klimatu” – wyjaśniała Urszula Zielińska, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Jednym z kluczowych elementów strategii są miejskie plany adaptacyjne, które mają przygotować wszystkie miasta powyżej 20 tys. mieszkańców do minimalizowania ryzyk klimatycznych – m.in. poprzez zazielenianie terenów, zwiększanie retencji wody i modernizację infrastruktury krytycznej.
„W ramach bieżącej perspektywy finansowej przygotowaliśmy ponad 11 mld zł z funduszy europejskich na realizację konkretnych projektów adaptacyjnych. Traktujemy je jako inwestycję w naszą przyszłość i bezpieczeństwo, bo szacujemy, że każda złotówka wydana dziś – to około 12 złotych oszczędności w przyszłości” – dodała Urszula Zielińska.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska przygotowuje również system dopłat dla obywateli, którzy zdecydują się na zbieranie i retencjonowanie wody na własnych działkach.
„Być może musimy się uderzyć we własne piersi – często kwestie związane z zabezpieczaniem się przed gwałtownymi zjawiskami pogodowymi nie znajdują się na liście priorytetów włodarzy miast czy regionów. Tymczasem najwyższy czas, byśmy o zmianach klimatycznych zaczęli myśleć nie tylko globalnie, ale także lokalnie” – postulował Igor Śmietański, wiceprzewodniczący zarządu Górnośląsko‑Zagłębiowskiej Metropolii.
Zakończony w Katowicach 18. Europejski Kongres Gospodarczy – jedno z najważniejszych wydarzeń biznesowych w Europie Centralnej – odbywał się pod hasłem „Siła dialogu”. Przez trzy dni politycy, samorządowcy, naukowcy i przedstawiciele biznesu dyskutowali o wyzwaniach stojących przed polską gospodarką w czasach geopolitycznej niepewności.
Źródło: PAP MediaRoom
