W ostatnim czasie nastąpiła wyraźna zmiana preferencji w zakresie wyboru źródła ogrzewania. Polacy masowo rezygnują z pomp ciepła. Najnowsze dane potwierdzają, że aż 70 proc. dofinansowanych w programie Czyste Powietrze urządzeń grzewczych stanowiły kotły na biomasę. To dowód na rosnącą popularność tego rozwiązania. Dlaczego kotły na biomasę zyskują na znaczeniu? Czy pompy ciepła przestały być opłacalne?
Program „Czyste powietrze” – kotły na biomasę coraz bardziej popularne wśród Polaków
Z danych programu „Czyste powietrze” wynika, że Polacy coraz częściej wybierają tradycyjne, lecz wciąż ekologiczne źródło ogrzewania, czyli kotły na biomasę. W 2024 roku niemal połowa składanych wniosków dotyczyła montażu tych urządzeń grzewczych. W czerwcu 2025 r. kotły na pellet i drewno kawałkowe osiągnęły rekordowy udział na poziomie 76 proc., co oznacza znaczny wzrost w porównaniu do poprzednich miesięcy. Pompy ciepła uzyskały zaledwie 23 proc. udziału, z kolei zaledwie 0,5 proc. składanych wniosków dotyczyło kotłów gazowych oraz innych urządzeń grzewczych — wynika z danych opublikowanych na stronie czystepowietrze.eu.
Jakie są zalety i wady ogrzewania na biomasę?
Kotły na biomasę to efektywne i ekologiczne rozwiązanie. Na popularność tego źródła ogrzewania wpływa kilka czynników. Przede wszystkim kotły na biomasę są tańsze od pomp ciepła, a dodatkowo w ramach programu „Czyste Powietrze” można uzyskać wysokie dopłaty. Ponadto dla wielu właścicieli starszych domów kocioł na biomasę to prostsza i tańsza modernizacja niż gruntowna przebudowa systemu pod pompę ciepła.
Eksperci wskazują, że powodem rosnącej popularności kotłów na biomasę są stabilne ceny opału. Pellet i drewno kawałkowe utrzymują względnie stały poziom cenowy. Jednak koszt zakupu biomasy jest zależny od sezonu i lokalnych warunków rynkowych. Znacząca część surowca pochodzi z produkcji krajowej, co także wpływa na dostępność oraz cenę. Należy pamiętać także, że w przeciwieństwie do gazu czy energii elektrycznej biomasa nie jest wszędzie dostępna w tej samej ilości i jakości.
Największą zaletą kotłów na biomasę jest to, że bazują na odnawialnych źródłach energii. To rozwiązanie przyjazne dla środowiska, które może znacząco ograniczyć emisję dwutlenku węgla.
Eksploatacja kotłów na biomasę wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Jednym z kluczowych aspektów jest magazynowanie pelletu czy drewna. Biomasa wymaga odpowiedniego miejsca do przechowywania, Musi być składowana w suchych i dobrze zabezpieczonych warunkach, aby uniknąć degradacji spowodowanej wilgocią lub szkodnikami.
Kolejnym wyzwaniem jest także konieczność regularnej konserwacji kotła na biomasę. Urządzenia wymagają systematycznego czyszczenia i przeglądów, aby działały efektywnie i bezawaryjnie. Popiół i sadza mogą obniżać wydajność urządzenia, a brak konserwacji prowadzi do kosztownych napraw.
Dlaczego pompy ciepła tracą na znaczeniu?
Na początku 2023 r. to pompy ciepła były najczęściej wybieranym źródłem ciepła. Wtedy ponad połowa składanych wniosków o dofinasowanie z programu „Czyste Powietrze” dotyczyła tego urządzenia. Rosnące ceny gazu i duże dotacje sprawiły, że Polacy chętnie wybierali tę technologię. Jednak od tego czasu zainteresowanie pompami ciepła systematycznie maleje.
Popularność pomp ciepła spada m.in. ze względu na wysokie koszty inwestycyjne, nawet z uwzględnieniem dofinansowania z programu „Czyste Powietrze”. Wielu właścicieli domów jednorodzinnych, modernizujących starsze budynki, także decyduje się na tańsze rozwiązania, które można łatwiej dopasować do istniejącej instalacji grzewczej. Pompy ciepła wymagają często gruntownej przebudowy systemu.
Wiele osób ma także obawy, że po montażu pompy ciepła rachunki za prąd będą wyższe niż dotychczas. Należy pamiętać, że takie sytuacje wynikają przede wszystkim z montażu tego źródła ciepła w budynkach, które nie są odpowiednio docieplone lub z powodu niedopasowania urządzeń do zapotrzebowania cieplnego domu. Urządzenie jest tanie w eksploatacji także przy stabilnych cenach energii elektrycznej.
