Fundacja WWF Polska rozpoczęła ogólnopolską kampanię „Łapy precz od przyrody”, zwracając uwagę na systemowe luki w prawie, które osłabiają ochronę środowiska. Inicjatywa ma uświadomić opinii publicznej, że bezpieczeństwo przyrody jest bezpośrednio powiązane z bezpieczeństwem ludzi, a demontaż standardów środowiskowych może prowadzić do realnych zagrożeń dla zdrowia i życia.
Zagrożenia zaczynają się na etapie tworzenia prawa
Jak podkreśla WWF Polska, niszczenie przyrody nie zawsze wiąże się z widocznymi pracami w terenie. Często jego źródłem są decyzje administracyjne i zmiany legislacyjne, które otwierają drogę do omijania procedur środowiskowych.
– Dewastacja przyrody kojarzy się zazwyczaj z pracą pił mechanicznych i koparek bezpośrednio w terenie. Kampania WWF Polska pokazuje jednak, że niszczenie środowiska ma swój początek znacznie wcześniej – w gabinetach, w których powstają decyzje administracyjne oraz zmiany w przepisach. To tam, za zamkniętymi drzwiami, projektowane są „prawne furtki” i specustawy, które osłabiają standardy ochrony środowiska dla osiągnięcia korzyści przez wąskie grupy interesu – mówi Anna Sands, Kierowniczka Zespołu Polityki Środowiskowej i Zrównoważonego Rozwoju.
Apel obywateli: sprzeciw wobec „prawnych furtek”
Centralnym elementem kampanii jest apel online, który każdy może podpisać. Dokument wzywa do utrzymania skutecznych standardów ochrony środowiska i sprzeciwu wobec przepisów umożliwiających omijanie procedur.
WWF podkreśla, że apel wzmocni pozycję organizacji w rozmowach z decydentami i pomoże nagłośnić problem marginalizowania głosu społecznego.
Standardy ochrony środowiska jak pasy bezpieczeństwa
Fundacja porównuje przepisy środowiskowe do pasów bezpieczeństwa – mogą wydawać się uciążliwe, ale chronią zasoby kluczowe dla życia: wodę, powietrze i bezpieczeństwo lokalnych społeczności. Ich osłabianie prowadzi do zwiększenia ryzyka katastrof naturalnych.
Ekstremalne susze, powodzie czy pożary lasów, które coraz częściej pojawiają się w Polsce, WWF określa jako konsekwencję wieloletnich zaniedbań i nieszczelności systemu ochrony środowiska.
„Milcząca zgoda” i specustawy jako realne zagrożenie
Organizacja zwraca uwagę na próby wprowadzania zasady tzw. „milczącej zgody”, która może prowadzić do automatycznego zatwierdzania inwestycji bez rzetelnej oceny ich wpływu na środowisko. W praktyce oznacza to, że brak reakcji urzędu – często wynikający z braków kadrowych – może stać się zgodą na działania szkodliwe dla ludzi i przyrody.
Lekcja z Odry i przykłady sukcesów
WWF przypomina katastrofę na Odrze z 2022 roku jako przykład skutków wadliwych przepisów i niewystarczającego nadzoru. Jednocześnie podkreśla, że silne prawo potrafi przynosić wymierne efekty.
– Dzięki stabilnym przepisom udało się ocalić Dolinę Rospudy, chronić Puszczę Białowieską i doprowadzić do powrotu rysi, żurawi oraz bobrów do polskich lasów. Te osiągnięcia są dowodem na to, że mądre ustawodawstwo oparte na wiedzy naukowej przynosi realne korzyści całemu społeczeństwu, a nie tylko wybranym grupom – mówi Dariusz Gatkowski, Ekspert ds. różnorodności biologicznej.
Głos nauki zamiast interesów
Fundacja apeluje, by decyzje dotyczące zasobów naturalnych opierać na faktach i wiedzy naukowej. Zwraca uwagę, że ograniczanie udziału społeczności lokalnych w postępowaniach administracyjnych pozbawia mieszkańców możliwości obrony zdrowia, majątku i jakości życia.
Polska kampania jest częścią europejskiej inicjatywy #HandsOffNature, która łączy głosy ponad 470 tys. obywateli UE.
Warstwa wizualna i apel do działania
Ilustracje do kampanii przygotował rysownik Andrzej Rysuje, pokazując konsekwencje traktowania przyrody wyłącznie jako zasobu do eksploatacji.
WWF zachęca do podpisania apelu TUTAJ.
Organizacja podkreśla, że każdy podpis to realny nacisk na decydentów i krok w stronę prawa, które chroni naturę – a tym samym nas samych.
Źródło informacji: WWF
