Nasiona buka, zbierane w polskich lasach w ciągu 20 lat, straciły około 10 proc. masy, a udział partii z dużą liczbą pustych nasion wzrósł z ok. 1 proc. do 14 proc. Zmian tych nie tłumaczy ani ocieplenie, ani zmiany w częstotliwości lat nasiennych – wynika z polskich badań.
Nasiona buka, zbierane w polskich lasach w ciągu 20 lat, straciły około 10 proc. masy, a udział partii z dużą liczbą pustych nasion wzrósł z ok. 1 proc. do 14 proc. Zmian tych nie tłumaczy ani ocieplenie, ani zmiany w częstotliwości lat nasiennych – wynika z polskich badań.
Naukowcy z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Instytutu Badawczego Leśnictwa przeanalizowali wyniki rutynowych ocen nasion przez Stacje Oceny Nasion Lasów Państwowych. Było to ponad 13 tys. partii z 380 nadleśnictw, czyli z całego zasięgu buka w Polsce.
Badacze ci prześledzili niezależnie trzy cechy: masę tysiąca nasion, udział nasion pełnych (w pełni wykształconych i nieuszkodzonych przez konsumentów i patogeny) w tej puli oraz żywotność zarodków.
Każda z tych cech wypadła inaczej – podsumowali naukowcy w informacji prasowej przesłanej w czwartek PAP.
W badanym okresie masa tysiąca nasion spadała o niemal 1,5 g rocznie. Obserwowano to jednolicie we wszystkich nadleśnictwach. Mediana udziału nasion pełnych prawie się nie zmieniła, ale partie słabo wypełnione (poniżej 85 proc. nasion pełnych) stały się kilkanaście razy częstsze. Żywotność natomiast pozostała stabilna – relacjonują badacze.
Paradoksalnie to właśnie żywotność była jedyną cechą wyraźnie zależną od pogody: sprzyjało jej ciepłe lato roku poprzedzającego zbiór i ciepła jesień, a szkodziła ciepła wiosna i lato roku zbioru. Tymczasem masa nasion i częstość pustych partii, cechy, które realnie się zmieniły, z klimatem sezonowym związane były słabo. Badacze nie znaleźli też związku spadku masy nasion z historią obradzania ani z lokalnym tempem zaniku lat nasiennych. Przyczyny spadku masy nasion pozostają nieznane – zauważają.
Praca ma też wymiar praktyczny – podkreślają naukowcy. Jak przypominają, w chłodniach Lasów Państwowych żywotność nasion spadała z czasem przechowywania, a pogoda w okresie ich rozwoju wpływała na poziom żywotności, lecz nie na tempo jej utraty.
Nie wiadomo, czy lżejsze nasiona i częstsze puste partie pogorszą odnowienie buczyn – piszą.
„Mniejsze nasiona dają słabsze siewki, ale buk jest bardzo plastyczny. Rozstrzygnięcie wymaga połączenia danych o jakości nasion z obserwacjami produkcji nasion i przeżywania siewek na tych samych stanowiskach” – komentują autorzy badania.
Swoje wyniki opublikowali na łamach „Forest Ecology and Management”. (PAP)
Źródło: Nauka w Polsce
