4 marca 2026 r. do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej został skierowany rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2317). Projekt stanowi element działań legislacyjnych mających na celu zwiększenie ochrony środowiska morskiego oraz dostosowanie polskich regulacji do aktualnych wymogów unijnych.
Projektowane zmiany koncentrują się na ograniczeniu zanieczyszczeń pochodzących z działalności statków oraz wzmocnieniu mechanizmów kontroli w transporcie morskim. Regulacje mają również usprawnić działania administracji morskiej w przypadku wykrycia naruszeń przepisów dotyczących ochrony środowiska.
Dlaczego konieczna jest zmiana przepisów?
Transport morski stanowi jeden z fundamentów współczesnej gospodarki światowej, jednak intensywna eksploatacja statków wiąże się również z ryzykiem powstawania zanieczyszczeń środowiska morskiego. W trakcie działalności jednostek pływających może dochodzić m.in. do wycieków substancji ropopochodnych, odprowadzania ścieków czy powstawania odpadów eksploatacyjnych. Tego typu zdarzenia mogą negatywnie wpływać na stan ekosystemów morskich, bioróżnorodność oraz funkcjonowanie sektorów gospodarki związanych z morzem, takich jak rybołówstwo czy turystyka.
W związku z rozwojem żeglugi oraz rosnącymi wymaganiami w zakresie ochrony środowiska konieczne jest dostosowanie krajowych regulacji do aktualnych standardów międzynarodowych i unijnych. Wprowadzenie bardziej precyzyjnych przepisów oraz skuteczniejszych narzędzi nadzoru ma zwiększyć efektywność zapobiegania zanieczyszczeniom oraz poprawić egzekwowanie obowiązujących regulacji.
Cel nowelizacji ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki
Podstawowym celem projektowanych zmian jest wzmocnienie systemu zapobiegania zanieczyszczaniu środowiska morskiego przez statki. Nowelizacja koncentruje się przede wszystkim na:
- usprawnieniu monitorowania zanieczyszczeń na obszarach morskich,
- zwiększeniu odpowiedzialności armatorów i operatorów statków za skutki działalności jednostek pływających,
- dostosowaniu krajowych regulacji do obowiązujących przepisów Unii Europejskiej,
- podniesieniu skuteczności kontroli prowadzonych przez administrację morską.
Projekt zakłada także doprecyzowanie procedur stosowanych w przypadku wykrycia zanieczyszczeń. Obejmuje to m.in. usprawnienie procesu identyfikacji źródła skażenia, gromadzenia materiału dowodowego oraz prowadzenia postępowań administracyjnych wobec podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia przepisów.
Istotnym elementem proponowanych rozwiązań jest również zaostrzenie sankcji za działania prowadzące do zanieczyszczenia wód morskich. W szczególności dotyczy to nielegalnych zrzutów substancji ropopochodnych, ścieków lub odpadów powstających podczas eksploatacji statków. Surowsze kary mają pełnić funkcję prewencyjną i ograniczać liczbę przypadków zanieczyszczania wód morskich przez statki.
Projektowane regulacje przewidują także wzmocnienie współpracy między instytucjami odpowiedzialnymi za nadzór nad transportem morskim oraz ochroną środowiska. Lepsza koordynacja działań administracyjnych ma przyczynić się do sprawniejszego wykrywania naruszeń i egzekwowania obowiązujących przepisów.
Proponowane regulacje stanowią istotny element rozwoju systemu prawnego w obszarze ochrony środowiska morskiego i odpowiedzi na współczesne wyzwania związane z funkcjonowaniem transportu morskiego.
Źródło:
