Przedwiośnie to czas, kiedy przyroda budzi się do życia po trudach związanych z opadami śniegu i ujemnymi temperaturami. Z łatwością można zaobserwować pierwsze zwiastuny wiosny, takie jak zakwitające rośliny czy pąki na drzewach oraz wracające z ciepłych krajów ptaki. Niestety, przez postępujące globalne ocieplenie i coraz łagodniejsze zimy, początek wiosny staje się inny niż kiedyś. Jak zmiany klimatu wpływają na przedwiośnie?
Przedwiośnie to okres rozpoczynający się na przełomie lutego i marca, a kończy się dopiero w kwietniu. Polska jest jednym z niewielu krajów, gdzie występuje ten sezon, ponieważ jest charakterystyczny tylko dla klimatu umiarkowanego. Początek wiosny to czas, kiedy stopniowo zaczyna przybywać dnia oraz staje się coraz cieplej. Jakie są pierwsze oznaki przedwiośnia?
Pierwsze oznaki przedwiośnia
Według naukowców przedwiośnie rozpoczyna kwitnienie leszczyny (trwa nawet od połowy stycznia) oraz podbiału białego. Nieco później zakwitają śnieżyczki przebiśnieg, objęte w Polsce ochroną oraz olchy, wierzby i brzozy. W tym okresie pojawiają się również: zawilec gajowy, przylaszczka pospolita, wawrzynek wilczełyko oraz występujący na tatrzańskich łąkach szafran spiski, czyli krokus.
Przedwiośnie to czas, kiedy wiele zmienia się także w świecie zwierząt. Do Polski przylatują pierwsze ptaki: gęsi, zięby, szpaki, myszołowy czy skowronki. Najbardziej kojarzącymi się z nadchodzącą wiosną ptakami są żurawie i bociany. Z kolei inne gatunki, takie jak dzięcioły, sikorki, kruki czy puszczyki rozpoczynają gody i przystępują do lęgów. Śpiew ptaków zdecydowanie ubogaca przedwiośnie.
Wraz z początkiem wiosny, zwierzęta hibernujące, zaczynają budzić się ze snu zimowego. Pojawiają się pierwsze owady: mrówki, biedronki, kowale bezskrzydłe czy motyle np. latolistek cytrynek, nazywany „zwiastunem wiosny”. Wokół zbiorników wodnych obserwować możemy żaby trawne, które przygotowują się do rozrodu. Na przełomie zimy i wiosny jelenie oraz daniele zrzucają poroże.
Jak zmiany klimatu wpływają na przedwiośnie?
Naukowcy zauważyli, że charakterystycznych zwiastunów przedwiośnia będzie coraz mniej. Globalne ocieplenie sprawia, że od kilku lat doświadczamy nienaturalnie łagodnych zim, co przyczynia się m.in. do braku roztopów pokrywy lodowej i śnieżnej oraz znaczących zmian w temperaturze. Od chłodnego okresu przeskakujemy od razu na bardzo ciepły. Eksperci zauważają, że przedwiośnie jest zatracane i przestaje powoli być oddzielną klimatyczną porą roku.
