Polska fauna gadów od niedawna ma już nie cztery, a pięć gatunków węży! Wszystko wskazuje na to, że zaskroniec rybołów już się u nas zadomowił. Czym się charakteryzuje nowy gatunek polskiej fauny.
Pod każdym względem to duże zaskoczenie. Po wielu latach życia raczej w południowo-wschodniej Europie zaskroniec rybołów wkroczył do Polski na większą skalę. Obserwacje tego gatunku sprawiły, że należy go uznać za nowy gatunek w naszej faunie. Nie jest to gatunek inwazyjny, ponieważ poszerza swój zasięg naturalnie. Gdzie możemy go spotkać?
Zaskroniec rybołów – czym się charakteryzuje?
Zaskroniec rybołów (Natrix tessellata) to gatunek węża z podrodziny zaskrońcowatych. Dorasta nawet do 150 cm, przy czym samce są mniejsze od samic. Jest koloru szarego, oliwkowego lub zielono-brązowego. Od strony grzbietowej posiada niewielkie, ciemne plamy. Strona brzuszna jest żółta lub pomarańczowa z czarnymi cętkami. U młodych rybołowów występują czasami żółte plamy w okolicach skroniowych, przez co często jest mylony z zaskrońcem zwyczajnym.
W diecie zaskrońca rybołowa zdecydowanie dominują ryby. W związku z tym najczęściej spotkany jest w pobliżu zbiorników i cieków wodnych. Ten gatunek potrafi przebywać w stanie całkowitego zanurzenia lub wychyla jedynie głowę nad powierzchnię wody. W wodzie poluje na ryby takie jak ukleje, płocie, jazie i wzdręgi. Czasem zjada również żaby i traszki. Co ważne, zaskroniec rybołów stał się ważnym wężem dla ekosystemu w Polsce. Zjadając ryby, prowadzi naturalną selekcję, eliminując osobniki chore lub słabe. Zapewnia to zdrowszą populację kręgowców w Polsce.
Jeśli chodzi o jadowite węże w Polsce, sytuacja się nie zmienia. To nadal jedynie żmija zygzakowata. Nowe zaskrońce nie stanowią zagrożenia dla ludzi. Jednak same są zagrożone i już zostały objęte całkowitą ochroną.
Nowy gatunek węża w Polsce
Zaskroniec rybołów naturalnie poszerza swój zasięg na północ. Ma to zapewne związek ze zmianami klimatycznymi. Do tej pory występował tylko na południu Europy. W Polsce od 1883 r. istniały jedynie pogłoski o wężu wodnym w strumieniach Babiej Góry, jednak nie są to wiarygodne informacje. Pierwsza potwierdzona przez naukowców obserwacja zaskrońca rybołowa w Polsce miała miejsce w lipcu 2009 r. Jednak dopiero po kilku latach możemy mówić o regularnej obecności zaskrońca i uznanie go za gatunek naturalnie występujący w Polsce jako gatunek rodzimy.
Sporym zaskoczeniem dla wielu herpetologów (naukowców zajmujących się gadami), w Polsce była sytuacja, w której rząd wyprzedził wydarzenia w przyrodzie. W Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt znalazł się właśnie zaskroniec rybołów. Co ciekawe, w tamtym okresie nie był jeszcze nawet uznawany za polski gatunek. Dziś już nie ma wątpliwości, że zaskroniec rybołów to nowy wąż polskiej fauny. To pierwszy taki przypadek, by Polska zaczęła chronić gatunek, zanim oficjalnie potwierdzono, że tu występuje.
