Zima to najtrudniejszy okres dla wielu gatunków ptaków. Gdy mróz i śnieg ograniczają dostęp do naturalnego pożywienia, pomoc człowieka może być bardzo cenna — pod warunkiem, że jest udzielana mądrze. Nieprawidłowe dokarmianie ptaków może im szkodzić, a nawet zagrażać ich życiu.
Dokarmianie ptaków nieodpowiednim pokarmem może wywołać choroby, odwodnienie organizmu i zatrucia pokarmowe. Jak więc bezpiecznie dokarmiać ptaki zimą i jaki pokarm jest naprawdę odpowiedni?
Kiedy dokarmiać ptaki zimą?
Dokarmianie ma sens tylko w określonych warunkach:
- podczas silnych mrozów,
- gdy ziemię pokrywa śnieg,
- w okresie ograniczonego dostępu do naturalnego pokarmu.
Jeśli już zaczynamy dokarmianie — róbmy to regularnie, aż do nastania odwilży. Ptaki szybko przyzwyczajają się do źródła pokarmu. Nierówne podawanie jedzenia może sprawić, że będą tracić energię na bezskuteczne poszukiwania.
Dlaczego czystość karmnika jest tak ważna?
Jedną z ważnych zasad bezpiecznego dokarmiania ptaków jest utrzymanie czystości:
- karmę wykładamy w czystym miejscu,
- usuwamy zalegające resztki,
- dbamy o regularne mycie karmnika.
Gnijąca żywność staje się siedliskiem bakterii i pasożytów groźnych dla ptaków. W karmniku może też być dostępna świeża woda, choć ptaki pobierają wodę ze śniegu albo korzystają z naturalnych zastoisk.
Co mogą jeść ptaki zimą? Lista bezpiecznych pokarmów
Różne gatunki ptaków mają różne potrzeby żywieniowe. Oto najważniejsze wskazówki, które pomogą stworzyć bezpieczną i wartościową „ptasią stołówkę”.
Pokarm dla ziarnojadów
dzwońce, szczygły, wróble, trznadle, mazurki
Najlepsze będą naturalne, nieprzetworzone produkty:
- mieszanki nasion: słonecznik, pszenica, proso
- rozgniecione orzechy włoskie.
Pokarm dla ptaków owadożernych
sikory, kowaliki, dzięcioły
W mroźne dni można podać:
- ziarna nasion oleistych, np. słonecznik
- kawałek niesolonej słoniny — tylko w temperaturze poniżej 0°C (psuje się po 3–4 tygodniach),
- mieszanki tłuszczu z nasionami oleistymi: słonecznik, rzepak, konopie,
- zmiażdżone orzechy ziemne, włoskie lub laskowe.
Pokarm dla ptaków miękkojadów
kosy, kwiczoły
Dla tych gatunków sprawdzą się:
- jabłka gruszki, owoce jarzębiny, czarnego bzu, dzikiej róży,
- rodzynki.
Pokarm dla gołębi, krukowatych i mew
Można podawać:
- wiele rodzajów ziaren
- orzechy,
- niesolone kawałki mięsa,
- niesolone resztki kuchenne.
Co podawać łabędziom i kaczkom?
Najbezpieczniejsze produkty to:
- płatki owsiane
- pszenica, owies, mielona kukurydza,
- specjalny granulaty dla ptaków wodnych.
Nigdy nie wrzuca się pokarmu do wody. Zanieczyszcza to akwen i przyczynia się do chorób ptaków.
Czego nie wolno podawać ptakom zimą?
To jedna z najważniejszych informacji — niewłaściwy pokarm często bardziej szkodzi niż pomaga:
- pieczywo w przeważającej ilości skutkuje niedoborami pokarmowymi u ptaków,
- słone, smażone, przyprawiane resztki z kuchni,
- spleśniałe produkty,
- przetworzone jedzenie.
Nieodpowiedni pokarm może prowadzić do chorób układu pokarmowego, niedożywienia, a u młodych ptaków nawet do deformacji skrzydeł.
Dlaczego warto dokarmiać ptaki odpowiedzialnie?
Prawidłowe dokarmianie ptaków:
- pomaga im przetrwać trudne miesiące,
- wspiera miejską bioróżnorodność,
- pozwala obserwować ciekawe gatunki w okolicy.
Warto też wspomnieć, że Zarząd Zieleni m.st. Warszawy edukuje mieszkańców poprzez rozstawianie zielonych tabliczek informacyjnych, które informują użytkowników terenów zieleni o tym, jak ważne jest poszanowanie dla fauny i flory. W ten sposób przestrzega mieszkańców m.in. przed tym, że nieodpowiedni pokarm szkodzi ptakom.
Źródło: Zarząd Zieleni m.st. Warszawy
