Świat zwierząt wciąż skrywa wiele tajemnic. Naukowcy z Uniwersytetu Georgii w Stanach Zjednoczonych odkryli, że jelenie do komunikacji z innymi osobnikami w trakcie godów wykorzystują fotoluminescencję. Wyniki swojej pracy opublikowali w czasopiśmie naukowym „Ecology and Evolution”. Jak świecące w świetle UV ślady pomagają tym zwierzętom odnaleźć partnera?
Fotoluminescencja jest zjawiskiem powszechnym w świecie zwierząt. Wiele gatunków owadów (np. świetliki), płazów, a nawet ssaków (dziobak, wombat czy niektóre nietoperze) dzięki temu świeci w ciemności. Do niedawna zoolodzy uważali, że gatunki wykorzystujące fotoluminescencje to zdecydowana mniejszość w przyrodzie, a jelenie nigdy nie były badane pod tym kątem. Dotychczasowe prace badawcze nad tym zjawiskiem dotyczyły świecącego futra lub skóry. Fotoluminescencja środowiskowa cieszyła się znacznie mniejszym zainteresowaniem.
W jaki sposób komunikują się jelenie? – nowe odkrycie naukowców
Od dawna wiadomo, że jelenie komunikują się między sobą za pomocą zapachów i dźwięków. Naukowcy z Uniwersytetu Georgii w Stanach Zjednoczonych odkryli, że te znaki zapachowe nie tylko pachną, ale także świecą. W trakcie swoich prac badawczych, wykryli liczne ślady emitujące fotoluminescencję (dla człowieka widoczne jedynie pod lampą UV). Jest to jedna z rzadszych technik porozumiewania się w świecie tych parzystokopytnych.

Komunikacja oparta na śladach emitujących fotoluminescencję stanowi uzupełnienie porozumiewania się za pomocą zapachu, ułatwiając lokalizowanie miejsc istotnych w trakcie godów jeleni. Takie znaki umożliwiają jeleniom odnalezienie potencjalnego partnera. Zwierzę w ten sposób informuje o swojej tożsamości oraz o statusie reprodukcyjnym.
Jak naukowcy dokonali tego odkrycia?
Naukowcy przeprowadzili badania na obszarze ok. 324 hektarów w lasach w stanie Georgia. Badacze skupili się na tzw. drogowskazach jeleni – miejsc, w których zwierzęta celowo pozostawiają zapach w celu znalezienia partnera. Te ssaki w tych punktach m.in. pocierają porożem roślinność (za fotoluminescencję odpowiadają związki roślinne oraz wydzieliny z gruczołów czołowych) lub ryją w ziemi przed oddaniem moczu, który także emituje charakterystyczną poświatę widoczną w świetle ultrafioletowym.

Do identyfikacji śladów naukowcy wykorzystali lampy UV, umożliwiające dostrzeżenie jelenich znaków świetlnych. Każdy z punktów wyróżniał się fotoluminescencyjnym światłem, widocznym gołym okiem tylko dla tych zwierząt.
-W miarę jak zbliżał się okres rozrodczy, znaki te stawały się coraz bardziej widoczne, gdyż jelenie przygotowywały się do niego – wyjaśnił główny autor badania Daniel DeRose-Broeckert w komunikacie prasowym.
Czy jelenie widzą światło UV?
Wzrok jeleni jest wyjątkowo przystosowany do warunków słabego oświetlenia. Dzięki temu ślady emitujące fotoluminescencję są szczególnie widoczne dla tych zwierząt o świcie i zmierzchu.
– Wzrok jeleni jest zupełnie inny niż nasz. Gdy słońce ledwie zachodzi lub wschodzi, światło UV dominuje dla jeleni, ponieważ nie jest „zmywane” przez widzialne światło słoneczne – tłumaczy Daniel DeRose-Broeckert w komunikacie prasowym.
Źródła:
- „Ecology and Evolution”











