Nowe regulacje dotyczący wyrobów zawierających azbest planowane sąt przez rząd. Projekt ustawy wprowadzi zmiany dla mieszkańców, samorządów i przedsiębiorców. Obejmują one m.in. nowe zasady zgłaszania i ewidencjonowania wyrobów czy możliwość trwałego zabezpieczania części z nich. Firmy usuwające azbest będą natomiast musiały uzyskać odpowiednie zezwolenia obowiązkowo szkolić pracowników.
W związku z koniecznością wdrożenia przepisów dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady UE rząd planuje wprowadzenie nowych regulacji dotyczących wyrobów zawierających azbest. Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60) ma uporządkować obowiązujące przepisy, zwiększyć bezpieczeństwo prac związanych z usuwaniem i zabezpieczaniem azbestu oraz usprawnić kontrolę nad jego wycofywaniem z użytkowania, zapewniając jednocześnie ich zgodność z prawem UE.
– Problem wyrobów zawierających azbest wciąż pozostaje dużym wyzwaniem, również w województwie mazowieckim. Od lat systematycznie wprowadzamy i aktualizujemy dane w Bazie Azbestowej, co pozwala skuteczniej monitorować występowanie tych niebezpiecznych dla mieszkańców materiałów. Naszym celem jest, aby w najbliższych latach wyroby zawierające azbest zniknęły z przestrzeni Mazowsza – mówi marszałek Adam Struzik.
Co zmiany oznaczają w praktyce?
Dla mieszkańców najważniejszą zmianą mają być nowe zasady zgłaszania i ewidencjonowania wyrobów zawierających azbest oraz bezpiecznego zlecania prac związanych z jego usuwaniem. Projekt zakłada również możliwość trwałego zabezpieczenia niektórych materiałów zawierających azbest, np. tych wbudowanych w ściany budynków, zamiast ich usuwania. Takie rozwiązanie będzie jednak możliwe tylko w określonych przypadkach.
Co natomiast czeka samorządy? Dla gmin zmiany będą oznaczały dalsze zadania związane z ewidencjonowaniem azbestu, aktualizacją danych w Bazie Azbestowej oraz informowaniem mieszkańców o bezpiecznym postępowaniu z tymi wyrobami. Projekt zakłada odejście od corocznego składania informacji na rzecz złożenia deklaracji i aktualizacji danych jedynie w przypadku usunięcie wyrobów lub zmiany właściciela. Nowe przepisy mogą natomiast wymagać od starostw powiatowych dostosowania procedur i współpracy z innymi organami administracji przy nadzorze nad pracami związanymi z azbestem. Mają też odpowiadać za wydawanie zezwoleń oraz prowadzenie rejestru wykonawców takich prac.
Spore zmiany czekają przedsiębiorców. Firmy zajmujące się usuwaniem lub trwałym zabezpieczaniem wyrobów zawierających azbest będą musiały uzyskać odpowiednie zezwolenia i zostać wpisane do rejestru wykonawców. Przewidziano także obowiązkowe szkolenia dla osób wykonujących prace narażające na kontakt z azbestem. Projekt zakłada również kary pieniężne za naruszenie określonych obowiązków.
Cel – usunięcie azbestu
Azbest był powszechnie stosowany w budownictwie w drugiej połowie XX wieku – szczególnie jako materiał pokryciowy dachów (płyty eternitowe), elewacji czy też rur wodociągowych. Niestety, dziś wiemy już, że jego włókna są bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Wdychanie pyłu azbestowego może prowadzić do poważnych chorób układu oddechowego, w tym pylicy czy nowotworów płuc.
Nowe regulacje mają zwiększyć ochronę zdrowia i poprawić kontrolę nad wykonywanymi pracami. Cel pozostaje niezmienny – jak najszybsze, ale jednocześnie bezpieczne usunięcie azbestu z naszego otoczenia.
Projekt ustawy jest dostępny w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Na obecnym etapie opisywane zmiany są wciąż planowanymi rozwiązaniami, które wymagają jeszcze przyjęcia odpowiednich przepisów.
Mazowsze walczy z azbestem
Samorząd województwa mazowieckiego podał, że obecnie prowadzi kampanię edukacyjno-informacyjną „Działania edukacyjno-informacyjne dotyczące wyrobów zawierających azbest na terenie Województwa Mazowieckiego”. W ramach kampanii są publikowane artykuły, realizowane akcje informacyjne w środkach komunikacji zbiorowej oraz organizowane wydarzenia promujące bezpieczne usuwanie wyrobów zawierających azbest. Celem kampanii jest zwiększenie świadomości społecznej i przyspieszenie procesu oczyszczania regionu z azbestu.
26 października 2026 r. w Warszawie odbyła się również Mazowiecka Konferencja Azbestowa, która była poświęcona wyzwaniom związanym z usuwaniem wyrobów zawierających azbest oraz realizacją Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032. W wydarzeniu uczestniczyło około 300 przedstawicieli samorządów, administracji publicznej, instytucji zajmujących się ochroną środowiska, rolnictwem i rynkiem pracy, a także środowiska naukowego z całej Polski. Działania w tym zakresie są realizowane ze środków Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032.
Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego
