Greenpeace Polska informuje, że Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie zmieniła obowiązujące zasady dotyczące ochrony drzew o wymiarach pomnikowych. Zdaniem organizacji nowe przepisy umożliwiają szersze odstępstwa od zakazu wycinki. Organizacje przyrodnicze apelują o przywrócenie wcześniejszych regulacji.
Według informacji przekazanych przez Greenpeace Polska oraz organizacje społeczne, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie w listopadzie 2025 roku zmieniła zarządzenie dotyczące ochrony drzew o wymiarach pomnikowych. Jak wskazują autorzy komunikatu, nowe przepisy zastąpiły obowiązujący od 2024 roku zakaz wycinki systemem decyzji podejmowanych przez nadleśniczych z uwzględnieniem m.in. przesłanek ekonomicznych.
Zakaz wycinki drzew o wymiarach pomnikowych na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie został wprowadzony w lutym 2024 roku po kampanii społecznej, w ramach której petycję podpisało ponad 20 tys. osób. Jak informuje Greenpeace, zakaz został uchylony w listopadzie 2025 roku, a informacja o zmianie nie została publicznie ogłoszona przez Lasy Państwowe.
– Jesteśmy przekonani, że leśnicy świadomie ukrywali przed nami to zarządzenie. Odkąd nowe zasady weszły w życie, mieliśmy kilka spotkań z RDLP w Krośnie, w trakcie których rozmawialiśmy m.in. o drzewach pomnikowych i nie wspomniano nam o tym. Jak na ironię nowe zarządzenie zakłada, że zasady wycinki drzew pomnikowych mają powstawać w porozumieniu ze społeczeństwem – mówi Michał Grzywa z Inicjatywy Dzikie Karpaty.
Karpaty należą do najcenniejszych przyrodniczo obszarów w Polsce. Występują tam m.in. niedźwiedzie, żbiki, rysie, wilki i orły przednie. Organizacje ekologiczne podkreślają znaczenie zachowania najstarszych drzew dla ochrony siedlisk tych gatunków.
– Mamy kolejny dowód na to, że zmiany w Lasach Państwowych są tylko pod publikę. Leśnicy nie są w stanie dotrzymać słowa nawet w przypadku niewielkich ustępstw jak zakaz wycinki drzew pomnikowych w Bieszczadach. Rząd musi zdecydowanie przyspieszyć proces obejmowania ochroną obiecanych 20% najcenniejszych lasów, zanim zostaną przetrzebione – mówi Aleksandra Wiktor z Greenpeace Polska.
Jak przypominają autorzy komunikatu, do 2024 roku RDLP w Krośnie zlecała corocznie wycinkę nawet kilkuset drzew o wymiarach pomnikowych, głównie jodeł i buków. Najwięcej takich przypadków miało dotyczyć nadleśnictw Krasiczyn i Baligród.
– Wracamy do punktu wyjścia, bo nowe zarządzenie daje leśnikom długą listę wymówek, by sędziwe drzewa wycinać. Gdyby tworzenie rezerwatów przyrody w Bieszczadach i na Pogórzu szło do przodu, można by takie zmiany rozważyć. Jednak jest dokładnie na odwrót. Leśnicy w większości aktywnie blokują powstawanie rezerwatów – mówi Piotr Klub, mieszkający na Podkarpaciu leśnik i przyrodnik z Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze.
Zgodnie z opisem przedstawionym przez Greenpeace, zarządzenie z 17 listopada 2025 r. nie przewiduje już jednoznacznego obowiązku pozostawiania wszystkich drzew spełniających kryteria pomników przyrody. Dokument zakłada, że szczegółowe zasady ochrony będą określali nadleśniczowie, uwzględniając m.in. stan zdrowotny drzewostanów, kwestie bezpieczeństwa oraz warunki ekonomiczne.
– Stare drzewa mają wyjątkowe znaczenie dla wielu gatunków – od owadów, grzybów i porostów po duże ssaki, takie jak niedźwiedzie. Szczególnie ważne są dla ptaków: dzięcioły wykuwają w nich dziuple, z których później korzystają m.in. muchołówki, kowaliki czy sowy. Wraz z wiekiem drzewa rośnie liczba mikrosiedlisk, a ich utrata jest praktycznie nieodwracalna w skali ludzkiego życia. Dlatego najstarsze drzewa powinny być chronione, a ich usuwanie dopuszczalne wyłącznie w sytuacjach rzeczywistego zagrożenia bezpieczeństwa – mówi Anna Treit z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków.
Przypomniano również, że w lutym 2024 roku obowiązujące wówczas zarządzenie wprowadzało zakaz usuwania drzew spełniających kryteria wymiarowe pomników przyrody. Obecne przepisy – jak wskazują organizacje – pozostawiają większy zakres uznaniowości przy podejmowaniu decyzji o wycince.
– W lipcu 95 organizacji przyrodniczych apelowało do Lasów Państwowych, by wreszcie zaczęły traktować własne deklaracje poważnie. Tymczasem zamiast trwałej ochrony najcenniejszych lasów widzimy kolejne wyjątki, furtki i powrót kryteriów ekonomicznych. Poluzowanie ochrony drzew o wymiarach pomnikowych w Bieszczadach jest symbolem tego, że Lasy Państwowe nadal przedkładają możliwość pozyskania drewna nad ochronę przyrody. To tak, jakbyśmy rozbierali zabytki na cegły – mówi Radosław Ślusarczyk ze Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot.
Greenpeace oraz inne organizacje przyrodnicze apelują o przywrócenie zakazu wycinki drzew o wymiarach pomnikowych na terenie RDLP w Krośnie. Dyrekcja obejmuje 26 nadleśnictw, w tym nadleśnictwa Stuposiany i Lutowiska, wskazywane w ogólnopolskiej inwentaryzacji lasów jako jedne z najcenniejszych przyrodniczo w Polsce.
Źródło informacji: Greenpeace
