Na polskich choinkach może czaić się niebezpieczny gatunek inwazyjny. Badacze z Instytutu Ochrony Polskiej Akademii Nauk wydali nietypowy „list gończy” za mszycą Cinara curvipes. Należy koniecznie sprawdzić czy na pniach i dolnych gałęziach drzewek bożonarodzeniowych nie ma tego owada. Jak rozpoznać Cinara curvipes? Czy mszyca stwarza zagrożenie dla rodzimej przyrody?
Wydano nietypowy list gończy
Badacze z Instytutu Ochrony Polskiej Akademii Nauk wydali nietypowy „list gończy” za mszycą Cinara curvipes. Gatunek ten może stanowić poważne zagrożenie dla polskich lasów.
Kupując swoją choinkę zwróć uwagę, czy nie znajdują się na niej pasażerowie na gapę – czytamy w poście w mediach społecznościowych Instytutu Ochrony Polskiej Akademii Nauk. W ramach projektu Opus NCN pt.: „Sukces inwazji przez pryzmat genomiki: wgląd w różnorodność całogenomową inwazyjnych pluskwiaków” rozpoczynamy poszukiwania obcej, inwazyjnej mszycy Cinara curvipes! – dodano w dalszej części wpisu.
Eksperci wskazują, że przy zakupie żywej choinki, należy upewnić się, czy nie ma na niej żadnych niechcianych owadów.
Cinara curvipes – co to za gatunek?
Cinara curvipes naturalnie występuje w Ameryce Północnej. Obecność tego inwazyjnego gatunku w Europie, po raz pierwszy, stwierdzono w 1990 r. w Wielkiej Brytanii. Następnie mszycę zaobserwowano w innych europejskich krajach. W Polsce pierwsze potwierdzone wykrycie Cinara curvipes pochodzi z 2014 r. z Górnego Śląska. Jednak jest możliwe, że w naszym kraju gatunek ten pojawił się wcześniej. W 2020 r. obserwowano masowe występowanie tego szkodnika w różnych rejonach Polski, głównie na jodłach.
Mszyca może być przenoszona razem z choinkami bożonarodzeniowymi. Ciepło w domu uaktywnia zimujące mszyce.
Jak rozpoznać mszycę Cinara curvipes?
Charakterystyczny wygląd mszycy pomaga łatwo zidentyfikować gatunek. Cinara curvipes to dość dużych rozmiarów owad (dorosłe osobniki sięgają 4-6 mm długości). Głowa oraz tułów są czarne, błyszczące, natomiast środkowa część odwłoka matowa z błyszczącymi obrzeżami. Posiada długie, brązowo-czarne odnóża, z których trzecia para wyróżnia się łukowatym kształtem. Samice występują zarówno w formie bezskrzydłej, jak i uskrzydlonej.
Cinara curvipes często tworzy kolonie na spodniej stronie igieł. Mszyce na gałęziach składają jaja, które w domach mogą rozwijać się w pierwsze stadia larwalne. Owady są trudne do zauważenia gołym okiem. Dopiero przy dokładniejszym przyjrzeniu się można zauważyć zmiany w wyglądzie igieł. Pojawienie się tego owada na choince może skrócić czas trwałości drzewka w warunkach domowych.
Cinara curvipes – czy stanowi zagrożenie dla rodzimej przyrody?
Gatunek inwazyjny Cinara curvipes może stanowić zagrożenie nie tylko dla drzewek bożonarodzeniowych, ale także dla polskich lasów. Mszyca tworzy liczne kolonie na pniach i gałęziach głównie jodeł (m.in. kaukaskiej i koreańskiej). Gdy owady opanowują większe obszary, mogą uszkadzać drzewa iglaste, prowadząc do osłabienia kondycji i zwiększając podatność na choroby i szkodniki. Roślina, na której żeruje Cinara curvipes, w skrajnych przypadkach obumiera. Eksperci wskazują, że zagrożony może być rodzimy drzewostan jodłowy, dlatego też niezbędne jest monitorowanie pojawiania się tego owada w Polsce.
Porażane mogą być zarówno starsze drzewa w lasach, parkach, zieleni miejskiej jak i drzewka ozdobne w szkółkach. Ponadto, wytwarzanie przez owady rosy miodowej, na której rozwijają się grzyby oraz do której wabione są mrówki, ujemnie wpływa na walory estetyczne iglastych drzew i choinek bożonarodzeniowych,
Eksperci apelują o większą czujność w przypadku wszelkich nowych gatunków roślin i owadów, które mogą być przenoszone przez handel choinkami i innymi roślinami. Szkodnikom obcego pochodzenia sprzyjają także zmiany klimatu
Co zrobić w przypadku znalezienia Cinara curvipes?
Należy koniecznie sprawdzić czy na żywej choince nie występują ślady obecności mszycy Cinara curvipes. Przede wszystkim trzeba obekrzeć pień i dolne gałęzie. Wszelkie podejrzane plamy czy zmiany w strukturze igieł mogą sugerować atak owadów.
Znalezienie mszyc lub skutków żerowania owadów i rozwoju na choince może pomóc naukowcom. Eksperci z Polskiej Akademii Nauk starają się ustalić, dlaczego i skąd mszyce pojawiają się w Polsce. Ta wiedza pozwoli ustalić drogę migracji i zaplanować działania, które pozwolą na poradzenie sobie z inwazyjnym gatunkiem, a także na ochronę lasów i zieleni miejskiej. W przypadku znalezienia Cinara curvipes można skontaktować się z ekspertami z PAN.
Najważniejsze, aby znalezionych owadów nie wypuszczać do środowiska. Należy przechować mszycę w pojemniczku z otworami zapewniającymi dostęp powietrza.
Źródła: Lasy Państwowe; Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk; gov.pl
