Wilk i niedźwiedź od dawna padają ofiarami dezinformacji, a ostatnio stały się też bohaterami fake newsów generowanych z pomocą sztucznej inteligencji – dla wzbudzenia sensacji, dla kliknięć i lajków. Fundacja WWF Polska zachęca, by się temu przeciwstawić. 13 listopada organizacja wystosowała apel do twórców treści o rzetelne informacje na temat dużych drapieżników. Na stronie z apelem udostępniono też odbiorcom quiz edukacyjny, w którym można sprawdzić swoją odporność na manipulację.
„Kiedyś straszono nas wilkiem lub niedźwiedziem w bajkach i dziecięcych piosenkach. Dzisiaj tworzy się o nich bajki w mediach społecznościowych, lokalnej prasie i portalach internetowych, szukając kliknięć i sensacji. Ta sensacja coraz częściej oparta jest na nierzetelnych informacjach, słownych manipulacjach, zdarzeniach bez świadków, obrazkach i filmach generowanych przez sztuczną inteligencję, tezach przeczących badaniom naukowym.” – alarmuje Fundacja w swoim apelu, który kieruje do szerokiego grona „twórców treści”, bo jak przekonuje – zjawisko fake newsów na temat drapieżników wykroczyło poza łamy prasy.
Ostatnio częściej mamy do czynienia z dezinformacją w social mediach, gdzie liczy się łatwy zysk (lajki i udostępnienia), a wygenerowanie filmu z pomocą AI, na którym na przykład niedźwiedź walczy z kotem, a wszystkiemu przygląda się dziecko, przyniesie twórcy takiej mistyfikacji wirtualną fortunę – komentuje Piotr Kalata, starszy specjalista ds. komunikacji Fundacji WWF Polska.
Fundacja w swoim apelu zwraca uwagę, że źródła doniesień o wilkach i niedźwiedziach powinny być weryfikowane przed publikacją, konsultowane z ekspertami w dziedzinie biologii drapieżników. WWF zauważa, że twórca treści powinien się powoływać na zdarzenia poparte wiarygodnymi dowodami i powstrzymać się przed clickbaitami – sensacyjnymi nagłówkami skłaniającymi odbiorcę do kliknięcia.
Dlaczego drapieżnicze fake newsy są szkodliwe?
- Mogą prowadzić do sytuacji niebezpiecznych dla człowieka lub jego mienia, jeśli zachęcają do wchodzenia w interakcję z wilkiem lub niedźwiedziem.
- Mogą zniekształcać obraz naturalnych potrzeb tych zwierząt, utrudniając lub wręcz niwecząc wysiłki obrońców przyrody, chroniących te gatunki i ich siedliska.
- Mogą wzbudzać niechęć, wrogość wobec wilka lub niedźwiedzia, poprzez przypisywanie drapieżnikom nieprawdziwych albo wyolbrzymionych cech i zachowań, które uderzają w dobrostan ludzi.
Jak przeciwstawić się drapieżniczym fake newsom?
Wg Fundacji należy wywierać presję na twórcach. Tych reprezentujących media warto prosić o sprostowania, jeśli publikują nieprawdziwe informacje o wilku i niedźwiedziu. Twórców z social mediów najłatwiej dotknąć biernością wobec fałszywych treści – nie lajkować, nie udostępniać i nie komentować, by algorytmy platform społecznościowych nie traktowały fake newsów jako atrakcyjnych.
Quiz testujący odporność na fake newsy
Fundacja WWF Polska oprócz apelu, pod którym można się podpisać, udostępnia w ramach kampanii quiz edukacyjny, w którym można przetestować swoją intuicję w konfrontacji z newsami wątpliwego pochodzenia. Owe „newsy” Fundacja przygotowała na podstawie prawdziwych nagłówków z prasy i internetu, które w ostatnich latach prowadziły na manowce swoich odbiorców. Quiz podpowiada, na jakie szczegóły w nagłówkach należy zwracać uwagę, by skutecznie rozpoznawać nieprawdziwe lub półprawdziwe treści na temat wilka i niedźwiedzia.
Źródło: WWF
