Naukowcy odkryli, że lodowiec Barnes w Kanadzie przez dwa tysiące lat stopniowo się rozrastał. Pokrywa lodowa jednak zaczęła topnieć około 1960 r. Według badań to zmiany klimatu zapobiegły kolejnej epoce lodowcowej. Czy na Ziemi rozpoczynało się kolejne zlodowacenie?
Zmiany klimatu mogą zatrzymać zlodowacenie? Zaskakujące badania naukowców
Naukowcy przeanalizowali historię pokrywy lodowej Barnes. Badacze wskazują, że działalność człowieka, a przede wszystkim spalanie paliw kopalnych, zakłóciły naturalny cykl klimatyczny Ziemi, dzięki czemu powstrzymany został rozwój kolejnej epoki lodowcowej.
Około 20 tys. lat temu ogromny lądolód Laurentide rozciągał się od koła podbiegunowego aż do północnych Stanów Zjednoczonych. Obecnie jedyną pozostałością po tym lodowcu jest pokrywa lodowa Barnes, której powierzchnia zajmuje około 6 000 km² na wyspie Baffin na północnym wschodzie Kanady.
Około dwóch tysięcy lat temu pokrywa lodowa Barnes zaczęła ponownie się powiększać. Zdaniem autorów proces ten oznaczał początek nowego okresu zlodowacenia. Od 1960 roku, wraz ze wzrostem temperatur w miesiącach letnich, pokrywa lodowa zaczęła gwałtownie się kurczyć, co przerwało początek nowej epoki lodowcowej.
Według naukowców emisje gazów cieplarnianych zdominowały naturalne mechanizmy klimatyczne, które sprzyjały ochładzaniu się tego regionu.
Czy na Ziemi mogło rozpoczynać się kolejne zlodowacenie?
Przez miliony lat na Ziemi następowały po sobie okresy zlodowaceń i ociepleń. Lądolód Laurentide wielokrotnie odgrywał istotną rolę w rozpoczynaniu kolejnych epok lodowcowych.
Zespół naukowców postanowił zbadać jak zmieniała się powierzchnia pokrywy lodowej w przeszłości. Odtworzenie tego jest jednak trudne, ponieważ przemieszczający się lód niszczy ślady geologiczne. Pokrywa lodowa Barnes jest jednak pod tym względem wyjątkiem – jest przymarznięta do skalnego podłoża i nie przesuwa się, dzięki czemu zachowały się szczątki roślin.
Badacze zebrali obumarłe mchy znajdujące się w pobliżu krawędzi pokrywy lodowej. Dzięki temu można było śledzić rozszerzanie się granicy pokrywy lodowej, obserwując, jak stopniowo przykrywała mchy i powodowała obumieranie roślin. W czasie życia organizm gromadzi izotopy, a po śmierci rozkłada się w przewidywalnym tempie, co pozwala wyliczyć wiek materiału organicznego.
Naukowcy zbadali również pobliskie skały. Wykorzystali w tym celu analizę izotopu promieniotwórczego, który gromadzi się w skałach po ich odsłonięciu. Pozwoliło to ustalić, jak długo poszczególne fragmenty podłoża pozostawały wolne od lodu.
Dla lepszego zrozumienia procesów odpowiedzialnych za rozrastanie się i topnienie lądolodów potrzebne byłoby porównanie wyników z danymi dotyczącymi lodowców w innych częściach świata.
Czy zmiany klimatu uchroniły ludzkość przed epoką lodowcową?
Autorzy badania podkreślają, że najnowsze odkrycie nie powinno być interpretowane jako dowód na to, że zmiany klimatu uchroniły ludzkość przed kolejną epoką lodowcową.
Okresy zlodowacenia rozwijają się przez wiele tysięcy lat. Nawet gdyby proces rozrastania się pokrywy lodowej Barnes nie został przerwany, musiałoby minąć bardzo dużo czasu, zanim wpłynęłoby to na codzienne życie ludzi.
Najważniejszym wnioskiem z przeprowadzonych badań jest skala zmian, jakie działalność ludzka wywołała w naturalnym systemie klimatycznym Ziemi. Ponadto wyniki wskazują, że emisje gazów cieplarnianych mogły znacząco zmienić przebieg także przyszłych cykli klimatycznych.
Źródła:
- Rząd Kanady
- Young N.E. i in. 2026. Late Holocene re-expansion of the Laurentide Ice Sheet, Science (2026). Science 394(6822), 455–459
- Columbia Climate School
