System krakowskiej obsługi Strefy Czystego Transportu jest już dostępny z urządzeń stacjonarnych i przenośnych na stronie internetowej sct.zdmk.krakow.pl, jak również w aplikacji mKraków. W kolejnych tygodniach pojawią się jego kolejne funkcjonalności. Od poniedziałku, 15 grudnia, otwarte będą z kolei Punkty Obsługi Mieszkańców w kilku lokalizacjach na terenie Krakowa. SCT zacznie obowiązywać 1 stycznia 2026 r.
System informatyczny jest kluczowym elementem. Dzięki temu można sprawdzić, czy w myśl obowiązujących przepisów nasz pojazd spełnia wymogi SCT, złożyć wnioski o nadanie uprawnienia do wjazdu do strefy oraz uzyskać dostęp do wszystkich usług związanych z nią. Od samego początku cieszy się dużym zainteresowaniem. Do czwartku, 11 grudnia, ponad 175 tysięcy osób sprawdziło, czy ich samochody spełniają wymogi SCT, a ponad 6 tysięcy złożyło wniosek o nadanie uprawnień do wjazdu do SCT.
1 stycznia 2026 r. wprowadzone zostanie odpowiednie oznakowanie, a wszystkie zasady i uprawnienia wjazdu zaczną funkcjonować zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa. Strefa Czystego Transportu obejmie ok. 60 proc. obszaru Krakowa, w obrębie IV obwodnicy Krakowa. Kto może wjechać do SCT?
Wymogi dla pojazdów osobowych:
- samochody benzynowe muszą spełniać co najmniej normę emisji spalin Euro 4 lub być wyprodukowane co najmniej w 2005 r.
- samochody z silnikiem Diesla muszą spełniać co najmniej normę emisji Euro 6 lub być wyprodukowane co najmniej w 2014 r.
Wymogi dla pojazdów pow. 3,5t (np. ciężarówki, autobusy):
- samochody benzynowe muszą spełniać co najmniej normę emisji spalin Euro 4 lub być wyprodukowane nie wcześniej niż w 2005 r.
- samochody z silnikiem Diesla muszą spełniać co najmniej normę emisji Euro 6 lub być wyprodukowane nie wcześniej niż w 2012 r.
Osoby posiadające samochody z polskimi rejestracjami spełniające te wymagania nie muszą robić nic. Takie pojazdy automatycznie zostaną zakwalifikowane jako uprawnione do wjazdu do strefy i poruszania się po niej.
Bezterminowe zwolnienia dla mieszkańców Krakowa
Osoby zameldowane w Krakowie i płacące w Krakowie podatki otrzymały bezterminowe zwolnienie dla pojazdów, które posiadały przed 26 czerwca 2025 r. – niezależnie od tego, jak stare są te samochody. Swoje pojazdy krakowianie będą musieli zgłosić w systemie – oczywiście tylko wtedy, jeśli ich samochody nie spełniają wymaganych norm. Takiego zgłoszenia trzeba będzie dokonać co roku.
W pewnych sytuacjach zwolnienia przysługują również osobom, które nie są mieszkańcami Krakowa. Te rozwiązania obejmują:
- osoby z niepełnosprawnością – jeśli posiadasz kartę parkingową UE dla osoby z niepełnosprawnościami, możesz jednocześnie zgłosić jeden pojazd, który będzie zwolniony z opłat i będzie mógł wjeżdżać do strefy bez ograniczeń. Karta musi być ważna, a podczas zgłaszania pojazdu trzeba przedstawić kopię karty z widoczną datą ważności oraz imieniem i nazwiskiem osoby uprawnionej,
- pacjentów korzystających ze specjalistycznych świadczeń medycznych – jeśli regularnie korzystasz ze specjalistycznych świadczeń medycznych w krakowskich placówkach ochrony zdrowia finansowanych ze środków publicznych (np. rehabilitacja, dializy, chemioterapia, radioterapia), również możesz uzyskać zwolnienie. W takim przypadku przed wjazdem do strefy musisz zgłosić swoją wizytę w systemie SCT oraz potwierdzić ją na miejscu w placówce,
- właścicieli pojazdów zabytkowych – jeśli dysponujesz pojazdem zabytkowym wpisanym na listę zabytków przez wojewódzkiego konserwatora, także możesz ubiegać się o zwolnienie,
- pojazdy specjalne – właściciele pojazdów specjalnych, takich jak kampery czy food trucki, mogą wjeżdżać do strefy po uprzednim zgłoszeniu pojazdu w systemie. Będą one zwolnione na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (wpisu w dowodzie rejestracyjnym).
Opłaty dla osób spoza Krakowa przez trzy lata
Dla osób spoza Krakowa, posiadających pojazdy niespełniające wymogów SCT i nieposiadających uprawnień do zwolnienia, wprowadzono trzyletni okres przejściowy (2026–2028), w którym będzie można wjeżdżać do strefy po uiszczeniu odpowiedniej opłaty.
System opłat został zaprojektowany elastycznie:
- opłata godzinowa – jeśli potrzebujesz wjechać do Krakowa sporadycznie, zapłacisz 2,50 zł za godzinę,
- opłata dzienna – w roku 2026 gdy wniesiesz opłatę za dwie godziny z rzędu, będzie to równoznaczne z dopuszczeniem auta do poruszania się po SCT do końca danego dnia. W roku 2027 taka opłata dzienna będzie wynosiła 15 zł (opłata za 6 godzin z rzędu),
- abonament miesięczny – dla osób regularnie dojeżdżających do pracy: – ow 2026 r. – 100 zł miesięcznie, – ow 2027 r. – 250 zł miesięcznie, – ow 2028 r. – 500 zł miesięcznie.
Po 31 grudnia 2028 r. możliwość wykupienia opłat za wjazd przestanie obowiązywać i do strefy będą mogły wjeżdżać z zewnątrz wyłącznie pojazdy spełniające normy emisji (jeśli nie podlegają wcześniej wspomnianym zwolnieniom, np. dla pojazdów specjalnych itp.).
Wkrótce otwarte zostaną Punkty Obsługi Mieszkańców
W związku z funkcjonowaniem Strefy Czystego Transportu w Krakowie Punkty Obsługi Mieszkańców otwarte zostaną w połowie grudnia br. w następujących lokalizacjach:
- siedziba Zarządu Dróg Miasta Krakowa przy ul. Centralnej 53
- biuro Strefy Płatnego Parkowania przy ul. Reymonta 20
- budynki Urzędu Miasta Krakowa: przy al. Powstania Warszawskiego 10 przy ul. Wielickiej 28a na os. Zgody 2
- budynek terminalu autobusowo-tramwajowego Górka Narodowa P+R przy ul. Papierni Prądnickich 1
- galeria handlowa przy ul. Stawowej 61 (Galeria Bronowice)
- centrum handlowe przy al. gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego 41 (Galeria Serenada).
We wszystkich tych punktach będzie można uzyskać pomoc w obsłudze systemu, potwierdzić dokumenty oraz uzyskać informacje dotyczące uprawnień. Uiszczenie opłat za wjazd do Strefy Czystego Transportu w Krakowie oraz za nalepkę potwierdzającą uprawnienia (nie jest obowiązkowa) będzie zaś możliwe tylko w siedzibie ZDMK przy ul. Centralnej 53 oraz w biurze SPP przy ul. Reymonta 20.
SCT wdrażamy krok po kroku
W kolejnych etapach wdrażania SCT, przed końcem 2025 r., w systemie SCT pojawi się możliwość wnoszenia opłat za wjazd pojazdów niespełniających wymogów. Uruchomione zostaną również specjalne automaty do wnoszenia opłat (tzw. strefomaty), a także możliwość zgłoszenia w systemie SCT przejazdu na wizytę do placówki medycznej objętej zwolnieniem.
Do końca roku pracownicy Zarządu Transportu Publicznego w Krakowie i Zarządu Dróg Miasta Krakowa zorganizują spotkania informacyjne dla mieszkańców oraz członków zarządów i rad wszystkich dzielnic. Wkrótce do krakowian trafi również list prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego dotyczący Strefy Czystego Transportu.
Przygotowania do wprowadzenia SCT w Krakowie objęły również spotkania i szkolenia prowadzone z funkcjonariuszami policji i Straży Miejskiej Miasta Krakowa. Prezydent współpracował blisko w tej sprawie z władzami Stowarzyszenia Metropolia Krakowska, które oprócz Krakowa zrzeszają również 14 otaczających go gmin.
Co ważne, Kraków przekaże na działania proekologiczne w gminach Metropolii Krakowskiej równowartość kwoty otrzymanej z opłat za wjazd do SCT, po odjęciu kosztów obsługi funkcjonowania strefy. Oprócz przeznaczenia środków bezpośrednio na wymianę starych pieców na węgiel i drewno, co będzie miało wpływ również na jakość powietrza w Krakowie, gminy ościenne będą mogły wykorzystać je na tworzenie bądź wzmocnienie straży gminnych, kampanie zachęcające do wymiany kopciuchów, budowę parkingów park&ride.
Konsekwentnie dla czystego powietrza Wprowadzenie od 1 stycznia 2026 r. Strefy Czystego Powietrza w Krakowie to jedno z najważniejszych działań, jakie Kraków podejmuje na rzecz poprawy jakości powietrza, a także reakcja na oczekiwania społeczne. Badanie „Barometr Krakowski 2024” pokazało bowiem, że mieszkańcy wciąż martwią się stanem powietrza, którym oddychają na co dzień, wskazują też na inne uciążliwości: hałas czy brak miejsc parkingowych w centrum.
