Centralny Azyl dla Zwierząt to inwestycja państwowa, która ma na celu przyjmowanie i czasowe przetrzymywanie zwierząt uratowanych z przemytów, gatunków inwazyjnych oraz interwencyjnie odebranych z niewłaściwych warunków. Projekt ten niezwykle potrzebny w Polsce od lat walczy o przejście do realizacji. Kolejny krok nadszedł pod koniec listopada 2025, kiedy senat podpisał nowelizację ustawy dotyczącej finansowania Centralnego Azylu dla Zwierząt. Czy oznacza to zielone światło dla rozpoczęcia prac nad powstaniem ośrodka?
Ostatnie wydarzenia potwierdzają, że nielegalny handel zwierzętami egzotycznymi to nie tylko problem Afryki, czy Azji. Polska również staje się krajem tranzytowym lub docelowym sprzedaży dzikich zwierząt. Miłośnicy przyrody i aktywiści apelują o konieczność stworzenia azylu dla odebranych gatunków. Najnowsze działania rządu mają stworzyć taką okazję.
Centralny Azyl dla Zwierząt – czy w końcu powstanie?
Pierwotnie ustawa o utworzeniu Centralnego Azylu dla Zwierząt została zapisana już 4 listopada 2022 roku. Weszła w życie dwa lata później (styczeń 2024), jednak do tej pory o planach budowy słuch zaginął. Cały proces powinien ruszyć dzięki nowelizacji wspomnianej wyżej ustawy z 21 listopada, która została przyjęta bez poprawek przez Sejm i Senat.
Nowe zmiany mają usprawnić budowę Centralnego Azylu dla Zwierząt, przez między innymi korektę minimalnego budżetu na to przedsięwzięcie. Do kwoty dodano 24 miliony złotych, co zamyka wydatek na 54,2 mln zł.
Powstanie Centralnego Azylu dla Zwierząt ma się odbyć w latach 2026-2031 i obejmie zaadoptowanie i remont trzykondygnacyjnego budynku na w miejscowości Warszawianka pod Warszawą. Rozpoczęcie działalności ośrodka planowane jest na 2031 rok.
Misja i przeznaczenie Centralnego Azylu dla Zwierząt
Centralny Azyl dla Zwierząt ma być miejscem, gdzie ostoję znajdą zwierzęta uratowane z przemytów, nielegalnych hodowli oraz nieprawidłowych warunków przetrzymywania. Poszkodowane czworonogi (i nie tylko) mają tu znaleźć fachową opiekę specjalistów weterynarii oraz miejsce na rekonwalescencję i wypuszczenie do środowiska naturalnego.
Azyl ma również znakować każde zwierzę przy pomocy mikroczipa lub obrączki, dzięki czemu specjaliści będą mogli mieć na oku dalsze losy wychowanka. Umożliwi to również śledzenie czy dany osobnik nie wróci do nielegalnego handlu ponownie.
Centralny Azyl dla Zwierząt ma na celu współpracę z jednostkami krajowymi i zagranicznymi przy szukaniu stałego miejsca pobytu (np. ogrodu zoologicznego, ośrodka rehabilitacji) dla zwierząt, które skrzywdzone przez człowieka nie poradzą sobie w naturze. Z drugiej strony podejmowane będą wszystkie działania mające na celu wypuszczenie na wolność osobników, które wciąż mają szanse na dzikie życie.
Centralny Azyl dla Zwierząt będzie współpracował ściśle z Policją, Strażą Graniczną oraz Służbą Celno-Skarbową w celu odbioru i właściwego postępowania z gatunkami chronionymi.
Egzotyczne, inwazyjne i… niebezpieczne znajdą schronienie w Azylu
Jakie gatunki mają szansę na miejsce w Centralnym Azylu Zwierząt? Wszystkie w potrzebie! Miejsce to ma opiekować się zwierzętami każdego rozmiaru, sposobu poruszania się i kraju pochodzenia.
Do głównych grup „pacjentów” Centralnego Azylu dla Zwierząt będą należały gatunki z Konwencji Waszyngtońskiej (CITES), która skupia się na przechwyconych z nielegalnego handlu dzikimi zwierzętami i roślinami, które są zagrożone wyginięciem. Schronienie znajdą zarówno krajowe gatunki chronione oraz te inwazyjne obce (IGO). Pracownicy zajmą się także zwierzętami uznawanymi za niebezpieczne dla życia i zdrowia ludzi.
ZOO nie przyjmuje nowych „gości”
Gdzie trafiają zwierzęta z nielegalnego handlu? Do tej pory w Polsce istnieją jedynie dwa ośrodki, które mogą uratować takie osobniki.
Należy do nich Centrum CITES przy Miejskim Ogrodzie Zoologicznym w Warszawie, gdzie przyjmowane są jedynie gady, płazy i bezkręgowce znajdujące się na liście gatunków zagrożonych. Znajdują się tam zwierzęta odebrane przez odpowiednie służby z nielegalnego handlu lub przemytu.
Kolejnym miejscem jest Azyl dla zwierząt z przemytu należący do Zoo w Zamościu. Działa tam przygraniczny ośrodek kwarantannowania i przetrzymywania zwierząt nielegalnie wwiezionych do strefy Schengen.
Poza nimi licencjonowane Ogrody Zoologiczne nie mogą przyjmować zwierząt z niewiadomego pochodzenia, w tym handlu. Istnieje wtedy zagrożenie dla innych rezydentów na przeniesienie groźnych chorób. Z drugiej strony po upływie odpowiedniego czasu kwarantanny w specjalnym ośrodku, takie zwierzę może być przetransportowane do ogrodu zoologicznego.
Dlatego tak konieczne jest powstanie centralnego miejsca, gdzie zagrożone gatunki w potrzebie odnajdą fachową pomoc i opiekę weterynaryjną. Takim ośrodkiem ma się stać Centralny Azyl dla Zwierząt.
Źródła:
www.gov.pl/web/centralny-azyl-dla-zwierzat
