W środę 7 stycznia w Brukseli odbyło się nadzwyczajne spotkanie ministrów rolnictwa krajów Unii Europejskiej z komisarzami odpowiedzialnymi za ten sektor. Politycy rozmawiali na temat przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku oraz o narastających zagrożeniach dla europejskiego rolnictwa związanej z umową UE-Mercosur, która od dawna wywołuje kontrowersje. Co ustalono w czasie spotkania w Brukseli? Kiedy zapadnie ostateczna decyzja w sprawie umowy?
Na czym polega umowa z Mercosur?
Umowa między UE a krajami Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Boliwia i Urugwaj) ma ustanowić preferencje celne dla niektórych produktów rolnych, takich jak wołowina, drób, nabiał, cukier i etanol. W zamian rynki państw Ameryki Południowej mają otworzyć się na europejski przemysł.
Umowa Mercosur przyczyni się do importu tańszej żywności z Ameryki Południowej, co osłabi konkurencyjność – a może nawet rentowność – rodzimych gospodarstw rolnych. Coraz większe obawy budzą skutki dla opłacalności produkcji rolnej oraz dochodów rolników. Ponadto żywność z Ameryki Południowej nie jest objęta wymogami dotyczącymi stosowania pestycydów i antybiotyków, które obowiązują w Unii Europejskiej.
–Popieramy pełne ujednolicenie wymagań dla produktów importowanych i tych wytwarzanych w Unii Europejskiej. Dotyczy to nie tylko bezpieczeństwa żywności, w tym pozostałości pestycydów i stosowania antybiotyków, ale również standardów zrównoważonego rozwoju – dobrostanu zwierząt, ochrony środowiska, klimatu oraz warunków pracy. Kluczowe jest skuteczne egzekwowanie tych zasad oraz wprowadzenie bezterminowych klauzul ochronnych w umowach handlowych – mówił minister Stefan Krajewski w czasie spotkania w Brukseli.
Umowa Mercosur – ważne negocjacje w Brukseli
7 stycznia w Brukseli odbyło się nadzwyczajne spotkanie ministrów rolnictwa państw UE z udziałem unijnych komisarzy ds. handlu i rolnictwa. Rozmawiano o przyszłości europejskiego rolnictwa po roku 2027 oraz rozszerzonych klauzul bezpieczeństwa w umowie handlowej UE z państwami Mercosur.
Minister rolnictwa Stefan Krajewski poinformował, że UE ma powrócić do bardziej restrykcyjnego zapisu dotyczącego klauzuli bezpieczeństwa do umowy z Mercosurem. Według szefa resortu ostatecznie mechanizm będzie uruchamiany przez Komisję Europejską, gdy ceny produktów wrażliwych w Unii spadną o 5 proc., a nie o 8 proc. jak obwiązywało dotychczas.
Umowa z Mercosur – Polska i Francja wyrażają sprzeciw
Sprzeciw wobec umowy podtrzymują Polska i Francja, natomiast nadal nie jest jasne stanowisko Włoch.
Chcielibyśmy zablokować tę umowę, takie jest stanowisko polskiego rządu od początku, ale widząc problem ze zbudowaniem mniejszości blokującej (wśród państw członkowskich UE — PAP), musimy wypracować jak najlepsze zabezpieczenia rolników na przyszłość i to się w tej chwili dzieje — podkreślił szef resortu rolnictwa Stefan Krajewski.
Francja już szykuje się na przyjęcie przez Unię umowy. Jednak we wtorek wyda dekret o zakazie importu z krajów Mercosuru niektórych produktów zawierających zakazane w Unii substancje.
Polska takiego dekretu nie wprowadzi. Polskie służby będą podejmować zintensyfikowane kontrole i stanowcze działania wobec produktów pochodzących z regionów niebędących gwarantem bezpieczeństwa, jakości i uczciwości. Spodziewana jest także deklaracja Komisji Europejskiej w tej sprawie – zapewniała rzeczniczka ministerstwa rolnictwa w rozmowie z RMF24.
Włochy skłaniają się do poparcia umowy z Mercosur
Premier Włoch Giorgia Meloni skłania się do poparcia umowy między Unią Europejską a państwami Mercosur.
Premier Włoch Giorgia Meloni w oświadczeniu poparła decyzję Komisji Europejskiej o przeznaczeniu dodatkowych 45 miliardów euro z unijnych pieniędzy na wspólną politykę rolną od 2028 roku.
Taką propozycję złożyła szefowa KE Ursula von der Leyen. Te fundusze, wraz z wcześniejszymi środkami, mają zwiększyć dotychczasowy poziom finansowania, co było postulatem rolników z Włoch i całej Europy. Szefowa KE chce, aby 10 proc. środków trafiało na wspieranie inwestycji w obszarach wiejskich.
Kiedy decyzja w sprawie umowy z Mercosur?
Ostateczna decyzja w sprawie umowy ma zapaść w piątek, 9 stycznia na posiedzeniu ambasadorów unijnych państw. Trzy dni później szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen planuje udać się do Paragwaju w celu podpisania porozumienia.
Minister rolnictwa Stefan Krajewski zaznaczył, że nie ma jednak pewności, czy decyzja zapadnie, ponieważ może zostać znowu przesunięta.
Do powstrzymania inicjatywy podpisania umowy UE- Mercosur konieczna jest mniejszość blokująca co najmniej czterech państw, dlatego decyzja Włoch jest kluczowa dla Komisji. Oprócz Polski i Francji sprzeciw wyrażają także Węgry. Brak poparcia tych czterech państw skutecznie zablokuje przyjęcie porozumienia handlowego z Mercosurem. Mniejszość blokującą stanowią co najmniej cztery państwa członkowskie reprezentujące co najmniej 35 proc. ludności UE.
Źródła: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi; gov.pl;
